NEPALI FACEBOOK

चोरलाई चौतारो

2010-06-01T07:53:00.000-07:00

पहिले बढुवा र त्यसपछि तक्मा। पूर्व सेनाप्रमुख रुक्मांगद कटवाल र सशस्त्र प्रहरी बल प्रशिक्षण प्रतिष्ठानका डिआईजी दुर्जकुमार राईलाई अप्रिल आन्दोलनमा अपराध गरेबापत तक्मा दिने उद्घोष सरकारले गणतन्त्र दिवसकै दिन गर्‍यो। माधव सरकारको गुणगान हजार जीब्रा भएका शेष नागले पनि गर्न नसक्ने भए। लाग्छ, यस्तो गौरवमय कामको नेतृत्व गरेबापत प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालको नाम नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि ओस्लो पठाउनुपर्छ।

पहिले, अन्तरिम सरकारका प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले आन्दोलनका दोषी कटवाल र बासुदेव ओलीलाई बढुवा गरेर आन्दोलनकारीको संवेदनालाई धुलो चटाएका थिए। त्यही क्रमलाई निरन्तरता दिइयो, आन्दोलनका अर्का दोषी एसएसपी माधव थापालाई बढुवा गरेर। अहिले 'महावीर' दुर्जकुमार राईलाई सुप्रबल जनसेवाश्री र कटवाललाई सुकीर्तिमय राष्ट्रदीप दिने उद्घोष गरेर। मैना सुनार हत्याकाण्डका दोषी मेजर निरञ्जन बस्नेत र भैरवनाथ गण यातनाकाण्डका दोषी तोरणबहादुर सिंहको बढुवा माधव सरकारका अतिरिक्त 'सुकीर्ति' हुन्।

राई तिनै व्यक्ति हुन् जसको कमाण्डमा आन्दोलनमा कलंकीमा सगुन ताम्राकार, बासु घिमिरे, दीपक कामी, प्रद्युम्न खड्का मारिएका थिए। गोली चलाउँदै गरेको उनको तस्बिर अखबारमा छापिएको थियो। आन्दोलन दमनको छानबिन गर्न सर्वोच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश कृष्णजंग रायमाझीको अध्यक्षतामा गठित उच्चस्तरीय आयोगले शाही सरकारका मन्त्रीलाई गिरफ्तार र सुरक्षा अधिकारीलाई निलम्बन गर्न आग्रह गरेको थियो। त्यस क्रममा शाहीमन्त्री कमल थापा, रमेशनाथ पाण्डे, टंक ढकाल, श्रीषशमशेर राणा, निक्षशमशेर जबरालाई पक्राउ गर्ने निर्णय गरियो। २०६३ वैशाख २९ मा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले नौ उच्च सुरक्षा अधिकारीलाई निलम्बन गर्‍यो जसमा राई पनि थिए। नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक श्यामभक्त थापा, अतिरिक्ति महानिरीक्षक त्रय राजेन्द्रबहादुर सिंह, रूपसागर मोक्तान, कृष्ण बस्नेत, सशस्त्र प्रहरीका महानिरीक्षक सहवीर थापा, सहायक महानिरीक्षक रविराज थापा, एसएसपी द्वय माधव थापा र दुर्जकुमार राई तथा राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग प्रमुख देवीराम शर्मा निलम्बनमा परेका थिए।

रायमाझी आयोगको प्रतिवेदनले कटवाल र राईलाई बर्खास्त गर्न सिफारिस गरेको थियो। कोइरालाको आशीर्वाद पाई तत्कालीन बलाधिकृत कटवाल पछि सेनाप्रमुखसम्म भए। लोकतन्त्रको ढाडमा छुरी रोप्न र संविधानसभा निर्वाचन प्रभावित पार्न उनले के-के गरे, धेरैलाई थाहा छ। एसएसपी माधव थापाको बढुवा त्यसकै अर्को शृंखला थियो। तत्कालीन सशस्त्र प्रहरीका एसएसपी थापाले शाही निरंकुशताविरुद्ध उठेको अप्रिल आन्दोलनको छैठौँ दिन चैत २९ गते गोंगबुमा आन्दोलनकारीमाथि जथाभावी गोली चलाउने प्रहरी समूहको नेतृत्व गरेका थिए। उनको नेतृत्वमा खटिएको प्रहरीले अतिरिक्त महानिरीक्षक रूपसागर मोक्तानको घरको झ्यालबाट गोली चलाएको थियो। उनी आफैँले आन्दोलनकारीमाथि जथाभावी लाठी प्रहार गरेर केहीका आँखा फोडिदिएका थिए। घाइतेको उपचार भइरहेको स्थानीय स्वास्थ्य उपचार केन्द्रसमेत प्रहरीले बन्द गराइदिएको थियो।

अप्रिल आन्दोलन शाही निरंकुशताको जरो फाल्ने उद्देश्यसाथ भएको थियो। २५ जनाको सहादत, सैयौँको अंगभंग र सडकमा पोखिएको हज्जारौँको रगतको मूल्यमा स्थापित गणतन्त्रमा सरकार आन्दोलनको भावनाविपरीत काम गरिरहेको छ। कोइरालाले सुरु गरेको शृंखलालाई प्रधानमन्त्री नेपालले गौरवमय निरन्तरता दिएका छन्। २१ वर्षसम्म कुकुरको पुछर ढुंग्रामा राख्दा विचरा ढुंग्रै बांगियो। माधव सरकारले निरन्तरता पायो भने चाँडै नै उसले शाही सरकारका अध्यक्ष पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह, उपाध्यक्ष तुल्सी गिरी, मन्त्रीहरु टंक ढकाल, कमल थापालगायतलाई 'गणतन्त्रका मसिहा'का रूपमा सम्मान गर्ने खतरा छ। सरकार सायद आन्दोलनका अपराधीलाई खुसी पारेर सत्ताको गद्दा अकंटक राख्न चाहन्छ।

बालकृष्ण पोखरेलको एउटा कथा छ, 'सोधाइ र जवाफ'। यो, सम्भवतः नेपाली राजनीतिको सबैभन्दा ज्वलन्त विषयको सबैभन्दा मार्मिक कथा हो। कथाको नायक झुमकबहादुर मुक्तियुद्धमा एउटा खुट्टा गुमाउँछ। देशमा प्रजातन्त्र आउँछ, तर झुमकका सारा सपना बर्बाद हुन्छन्। आमाको मृत्यु हुन्छ। प्रेमिकाले धोका दिन्छे। मुक्तियुद्धमा क्रान्तिकारीविरुद्ध हतियार उठाएका प्रतिक्रियावादीहरू फेरि रजाइँ गर्न थाल्छन्।

कटवाल र राईको सम्मान त्यही स्थिति प्रत्यक्ष हुनलागेको प्रमाण हो। अप्रिल आन्दोलनका घाइते विष्णुलाल महर्जन हालै दिवंगत् भए। मुकेश महर्जन अहिलेसम्मै अचेत छन्। अरु कति ज्युँदा सहिद छन् जसको स्थितिबारे कसैलाई चासो छैन। के सहिदका सपना यिनै दमनकारीलाई पुरस्कृत गर्ने थियो? भारतीय कवि धूमिलले सायद यस्तै स्थितिलाई संकेत गरेर लेखेका होलान्-
फलामको स्वाद
फलामकर्मीलाई नसोध
त्यो घोडालाई सोध
जसको मुखमा लगाम हुन्छ।
from: nagriknews.com

poem of Life

2010-06-01T07:48:00.000-07:00

Mixing shades in a palette
I reflected…..
I was a different colour….
One created by my parents.

I add to this….
Another hue
In the collage of colour,
With my creative brush.

A little soil,
A little breeze
Some fire
And a little water,
A lot of life,
Caressing Nature
I gave birth to whole art.

Mixing colours I think
I am the brush
Stroking colour onto a
Blank canvas…..
Living colour……

About Commies' end!

2010-05-19T21:54:00.001-07:00

Michael Kimmage - May 4, 2010
The Red Flag: A History of Communism
By David Priestland
Grove Press, 2009

The Rise and Fall of Communism
By Archie Brown,
Harper Collins, 2009
Zhivago’s Children: The Last Intelligentsia
By Vladislav Zubok,
Harvard University Press, 2009

A RUSSIAN JOKE begins with the following question: “What is communism?” To which the joke gives a simple answer: “Communism is the longest path from capitalism to capitalism.” This joke, in its exploitation of the ironies implicit in communism’s long decline, could only have been told after the Soviet Union’s collapse.
The sharpest of these ironies is that communism could be the historical midwife of capitalism. But in a similar contortion of theoretical logic, communism—which, for Marx, was rigorously internationalist— has also served as an agent of nationalism. In its rise and fall, from the eighteenth century to the early twenty-first century, communism was “most successful when it could enmesh itself within local nationalisms,” as David Priestland writes in his new survey, The Red Flag.

Priestland’s beautifully written book, along with Archie Brown’s The Rise and Fall of Communism, are emblematic of the new scholarship on communism. A mere twenty years after the cold war, communism is now a properly historical phenomenon for these authors. In fact, Brown’s title implies that communism is to us what the Roman Empire was to Edmund Gibbon—finished off and far away.
Priestland and Brown write about communism as other historians might write about monarchy or mercantilism or the religious constellations of the English Civil War. Their primary challenge is to explain communism’s ideological self-effacement. They struggle to define what communism is—or, rather, what it was—and to analyze the political alchemy by which communism metamorphosed into capitalism and nationalism. Their books are global history for connoisseurs of political irony.

IN THEIR grand narratives Priestland and Brown trace similar turning points. The first is the transition from Marxist theory to Leninist praxis, which reached its climax in the 1917 revolution; the second is the rise of Asian communism after the Second World War; the third is the death of Stalin in 1953; and the fourth is the experiment with reform, starting fitfully with Nikita Khrushchev, moving to Hungary, Czechoslovakia, and Poland, and then culminating in the tenure of Mikhail Gorbachev. Communism’s fortunes rose from 1917 to 1953, and then they began to fall—slowly and almost invisibly at first and then visibly in the late 1980s and early 1990s.

Neither Priestland nor Brown devotes sustained attention to the market-oriented reforms of Deng Xiaoping, perhaps because China’s history after Mao lacks the narrative coherence of Soviet history. The “red flag” is still being waved in China, however, and China’s dynamism and persistence, as a communist state, unsettles the standard narrative of communist decline. China may have “introduced radical economic reform,” as Brown observes, but it has also “preserved many of the essential features of a Communist polity.”

If radical free-market reforms can be integrated into a genuinely communist polity, then communism is a thing that demands careful definition. Both Brown and Priestland do their best with this demand. For Brown, communism is a regime, a set of political attributes that some states possess and others do not. The Soviet Union, for example, was the communist state par excellence, “the archetypal Communist system,” and thus, its fall marked the end of communism. For Priestland, however, communism is more a spirit, born in the French Revolution and capable of flourishing wherever inequality and utopian hunger intersect. The Jacobins, he writes, had dreamt of “communal ownership, egalitarianism and redistribution to the poor, and the use of militant, revolutionary tactics to seize power.” It was this dream that inspired “Marx’s Prometheanism,” his will to remake the world with reason, technology, and revolution.

With Lenin, Brown and Priestland’s two definitions of communism merge. Lenin rooted communism in the Communist Party, a vanguard of political visionaries who would lead the way to communism with their intellect and their will. Lenin’s rejection “of institutions which would underpin accountability, individual freedoms and political pluralism became a common feature of Communist systems,” Brown writes. Lenin added one further element to communist praxis: he was a charismatic leader and, after his death in 1924, the first in a list of mythic names—Lenin, Stalin, Mao, Castro, Che Guevara—who were to be Promethean gods in the communist pantheon.

BUT IT is Stalin, not Lenin, who looms over The Red Flag and The Rise and Fall of Communism. Priestland and Brown closely examine communism’s phenomenal success during the twenty-five years that Stalin led the Soviet Union, if success can be measured in purely territorial and ideological terms. After gaining power around 1928, Stalin drew upon what Priestland calls the “radical, messianic aspects of Bolshevik culture” and unleashed the Great Terror of the mid-1930s, the mass arrests and executions that left him in solitary command of the Communist Party.

At the same time, Stalin revived Russia’s nineteenth-century imperial aims and privileged Russians as the natural leaders of the Soviet enterprise. A messianic Bolshevik and a neo-tsarist reactionary, Stalin was the ferociously authoritarian leader of a movement and an empire. For movement and empire alike, the apex of glory was the Second World War. The German surrender at Stalingrad was “a massive boost for the Communist movement worldwide,” Brown writes. After his triumph in the war, Generalissimo Stalin could impose communism upon Eastern Europe, and he could tutor Mao Zedong in the art of state building, after Mao had come to power.

Although Mao made the obligatory pilgrimage to Moscow, the communism he initiated was not Stalinist in essence. From the Bolsheviks, he borrowed the idea of an all-powerful Party, and he admired Stalin’s method of collectivizing agriculture and of expanding military-industrial might by decree. But together with Ho Chi Minh, Mao created an Asian model of communism that, as Brown observes, “substituted the peasantry for the proletariat.”

Lenin and Stalin wanted to transform their peasantry into a proletariat, in order to include everyone in the dictatorship of the proletariat. Mao, himself of peasant background, focused his hopes on the peasantry itself. The peasants would raise China to the heights of communism and modernity, bestowing great-power status on China, and peasant-driven Asian communism, from Korea to Vietnam to Cambodia, had an anti-colonial élan that harmonized perfectly with postwar political realities. It offered a template for communism that revolutionaries would use in Latin America, Africa, and the Middle East.

In the 1960s, Mao’s many deviations from Soviet precedent led to the Sino-Soviet split. Movement communism was weakened internationally, and Chinese communism was strengthened. Worldwide anti-imperial ideology “suffered a blow from which it could never fully recover,” Brown writes. China, meanwhile, retained its connection to anti-imperial ideology and gradually became more and more capitalist.

Brown quotes Mao in 1957, talking with Khrushchev: “‘See that little man there?’ Mao said of Deng Xiaoping. ‘He’s highly intelligent and has a great future ahead of him.’” Mao might himself have been startled by the accuracy of his judgment: Deng Xiaoping would put aside the horrors of Mao’s Great Leap Forward and Cultural Revolution and concentrate on the mechanics of Chinese prosperity. Xiaoping made China into a “newly assertive market-state,” as Priestland writes, doing what no Soviet or European communist ever managed (or wished) to do. Asian communism, with the exception of North Korea, followed suit.

After the Second World War, communism moved East and South. The revolution bypassed Western Europe, the intellectual cradle of Marxism. Outside the Soviet Union, Germany was the greatest communist center in the 1920s, until Hitler literally killed off the German Party. France had a prominent Communist Party for much of the twentieth century, but it was never a ruling party. In Western Europe and the United States, communism’s appeal was greater among intellectuals than it was among the masses. “In a majority of cases they [communist systems] have had a base of mass support,” Brown writes. This support never materialized in Western Europe or the United States.

For Brown, the absence of a communist governments in Western Europe and the United States signifies the absence of communism. In Priestland’s reading, there was a brief resurgence “of Romantic Marxism in the West” in the 1960s before “the Reagan presidency marked the beginning of a renewed Western liberal ideological ascendancy.”

The “neoliberal revolution” began on the Anglo-American Right in the 1980s, but eventually extended itself into the moderate social democracy of Tony Blair, Gerhard Schroeder and Bill Clinton. The neoliberal revolution supplanted the Bolshevik Revolution, changing Soviet communism from the avant garde to the old guard.

THE FALL of communism, in Russia and Eastern Europe, preoccupies Priestland and Brown. They gravitate toward root causes and move away from the journalistic storyline in which 1989 and 1991 are the crucial dates. Neither Priestland nor Brown places great weight on the activism of Poles, Czechs, and East Germans in 1989. For Priestland and Brown, the crisis of the Bolshevik ancien regime lasted from 1953 until 1989; it was a crisis of the ruling Party in Moscow.

The Communist Party always had military superiority over its subject peoples, a power it could in theory have held forever. Yet it did not have the power to generate its own legitimacy, which faded year by year. Neither force nor reform could foster legitimacy; in fact, the use of force damaged the legitimacy of Communist rule in the Eastern Bloc, and the enactment of reform exposed a lack of legitimacy in the Soviet Union itself. Legitimacy was the riddle no Soviet ruler after Stalin could solve, though the Soviet system was at risk only when the party in Moscow refused to call in the Red Army. The refusal to do so was Gorbachev‘s in the end, a decision that was idiosyncratic and not inevitable.

The crisis of legitimacy started with Stalin’s death in 1953. In his chaotic manner, Khrushchev sought to preserve Stalin’s power and to banish his legacy. At the Twentieth Party Congress in 1956, Khrushchev spoke out against Stalin’s crimes, hoping for emancipation from fear and for an end to communist atrocities. To expose Stalin as a monster was also to expose his own regime to debilitating questions. Could the monster have been the product of a monstrous system? Brown reveals the causality behind Khrushchev’s speech: “The breakthrough to honesty in Khrushchev’s speech… was the beginning of the end of international Communism,” if not for the Soviet Union per se.

Khrushchev’s his answer to the 1956 Hungarian uprising, partially inspired by his speech, was the first gravestone for international communism. Khrushchev’s successor, Leonid Brezhnev, disavowed reform without fathoming the impossibility of force. When a reformist spirit swept through Prague in the spring of 1968—“the closest precursor to perestroika,” in Brown’s words—Brezhnev opted for force, a tactic that was “the writing on the wall for the whole Soviet bloc,” as Priestland persuasively argues. After 1968, dissolution was the only real answer to a decades-long crisis of Soviet legitimacy. It came in 1989.

AS BOOKS, The Red Flag and The Rise and Fall of Communism are emphatic in their distance from the cold war. Their authors seem to enjoy the quiet and calm of the scholar’s study. There are no displays of polemical fireworks; nor do Priestland and Brown find any “policy implications” in the history of communism, though Priestland does end his book with a vague warning about inequality. Both historians want to avoid the antiquated cold war binaries—us versus them, East versus West, communist versus anti-communist. Their greatest virtue is their chronological and geographical scope. These books are erudite essays in international politics, from the French Revolution to the present, and there is good reason to flee the provincial paradigms of the cold war.

Nevertheless, the greatest debit in these cool, panoramic books stems from the authors’ refusal to moralize. Though Brown and Priestland never glorify the communist endeavor or minimize the crimes committed in its name, they also are strangely reluctant to analyze these crimes or to think comprehensively about the gulag and other such factories of killing and repression that proliferate in the history of communism.

As historians, they also neglect the question of daily life under communism. Here Priestland and Brown have not fled far enough from the cold war paradigms. During the cold war, Western analysts of communism concentrated almost exclusively on the question of power, and, in this tradition, neither Priestland nor Brown provides a sense of life for the billions of people who have lived under communist systems.

Communist civilization may have shown itself, ultimately, to be a failure; but for as long as a communist civilization existed in the Soviet Union (and continues to exist in China), it lent its imprint to architecture, music, television, marriage and funeral customs, education, dress, gender, sexuality, etc. This civilization encouraged a communist mentality, which has outlasted the fall of communism. The post-Soviet world, from Central Asia to Eastern Europe, did not suddenly cease being communist in 1991, and its “mentality” is best understood as a hybrid mentality, composed of communist and post-communist elements.

The political style of Putin’s Russia and Lukashenko’s Byelorussia—their concentration of power and manipulation of public opinion—belies the linear fall of communism. The post-communist world continues to reflect the communist culture that Gorbachev failed to salvage. The ironies of communism’s existence are mirrored in the ironies of its absence. Officially absent, communism still haunts former Soviet dominions, while capitalist China has never broken with its generations of communist heritage.

THIS MISSING piece—the sensation of life lived outside inner party circles—can be found in a third book on communism: Vladislav Zubok’s Zhivago’s Children: The Last Russian Intelligentsia. Zubok echoes Brown and Priestland in the magnitude he assigns to Stalin’s death, after which “the Iron Curtain around Soviet society was irrevocably breached.” Zubok’s title refers to Boris Pasternak’s Doctor Zhivago and, more specifically, to one of its characters, Tania Zhivago, who was born after the Russian Revolution to parents mired in its traumas. In the novel, she represents the possibility of a new beginning. With the phrase “Zhivago’s Children,” Zubok means the generation of Muscovite intellectuals facing a new Soviet beginning after decades of Stalinism.

In this magnificent book, Zubok eviscerates the reductive opposition of communist and anti-communist, of hard-liner and dissident, of being for or against the regime, categories that are far too crude to capture the nuances of Soviet life. Zhivago’s Children were never entirely communist or anti-communist, and they were simultaneously Soviet and anti-Soviet. They had no first-hand knowledge of pre-revolutionary Russia, yet they were diligent students of Russia’s nineteenth-century intelligentsia, identifying “not only with the Soviet collectivity,” Zubok writes, “but also with humanist individualism.”

Zubok criticizes Western observers for missing the “Marxist-Leninist idealism among the postwar generation and even younger people, students in the early 1960s.” These were intellectuals for whom communism was more than aging doctrine; their “social optimism” was sincere, and they endorsed the “social cult of science,” sharing in a state-sponsored atheism. In short, they were communists who were desperate for greater freedom, most of all the freedom to remake the Soviet Union, to clear away the detritus of Stalinism and to return to a pure Leninism.

It was precisely this “revolutionary-romantic identity [that] … made the postwar students malleable clay in the hands of the totalitarian regime.” As much as the regime wanted to enlist their many talents, it feared the “liberalism” of Zhivago’s Children. After some vacillation, Khruschev turned on this precarious constituency, and Brezhnev exerted an even harsher pressure, arresting writers and pushing Moscow’s many Jewish intellectuals into emigration.

The irony was that Khrushchev and Brezhnev were persecuting the most gifted supporters of their ailing system. What the General Secretaries mistook for rebellion was in fact Marxism-Leninism: “even the rudiments of liberal-democratic thinking [among Zhivago’s Children],” Zubok writes, “were encased in the logic of Marxist and Leninist ideas sharply differentiating between bourgeois and socialist democracy.” Under Brezhnev, those who did not emigrate lost their idealism and their civic consciousness, reveling in cynical jokes about the futility of reform. Their bitterness, and their tendency toward factional strife, left Russia without an intelligentsia when the Soviet Union eventually vanished.

An additional irony is embedded in Zubok’s history of communism. Among Zhivago’s Children were two Moscow students, eager to see the Soviet Union better itself and to continue on its march to communism, a man and a woman who met at Moscow University in the 1950s and who never succumbed to political despair. They were Mikhail and Raisa Gorbachev. Surrounded by cynics and opportunists in the Brezhnevite party, whose only aim was to maintain their grip on power and privilege, to keep the game going, the Marxist-Leninist Gorbachev was responsible for the Soviet Union’s collapse.

The last of the true believers turned out to be communism’s reluctant gravedigger, though the metaphor of death or fall deserves qualification: The Red Flag, The Rise and Fall of Communism, and Zhivago’s Children do not prove that communism has fallen. They merely prove the changeability of communism, at a time when the final chapters on Chinese communism have yet to be written.

Michael Kimmage is an associate professor of history at the Catholic University of America. His first book, The Conservative Turn: Lionel Trilling, Whittaker Chambers and the Lessons of Anti-Communism, appeared with Harvard University Press in the spring of 2009. Photo: Hungarians gathering around a toppled Stalin statue in 1956 (The American Hungarian Federation / Wikimedia Commons).
Book Reviews, History of Communism, Soviet Union Source:

केन्टकीमा दुई रात:

2010-05-19T01:38:00.002-07:00

Gautam Dahal

निर्धारित कार्यसूचीमा अब बाँकी थियो सोसलाईज अर्थात् खाने, पिउने र बाँकी समय रमाइलोमा बिताउने । त्यही बेला एनआरएन अमेरिकाका विधान मस्यौदा समितिका संयोजक प्रल्हाद पन्त विधानका बारे बन्द सत्रमा छलफल गर्न विधान उपसमितिका सल्लाहकार र अन्य पदाधिकारीहरुलाई बोलाउँदै गर्दा हामी चाँहि पुरुषोत्तमजी र प्रीतिसागरजीसँग डाउनटाउनतिर घुम्न जाने मेसो मिलाउँदै थियौं । गोविन्द गिरी,राजा घले,सोनाम लामा,होमराज आचार्यसहित हामी बाहिरियौं घुम्नका लागि । बाटोमा मोहन तिम्सिना र सुनिता शिवाकोटी पनि थप हुनुभयो । प्रीतिजीको गाडीमा गफिदैं हामी मोहम्मद अलीको नामबाट नामाकरण गरिएको सडक हुँदै ओहायो नदीको किनारा पुग्यौं । साँझको त्यो वातावरण निकै रमाइलो थियो । ओहायो नदीको किनारैकिनार पुरुजी र म गफिदै अघि बढीरह्यौं । त्यहीबेला उहाँसँग पारिवारिक,व्यक्तिगत,राजनीतिक लगायतका विषयमा कुराकानी भयो । त्यतिबेलासम्म एमाले नेता जागृत भेटवालका पुत्र तथा वामदेब गौतमका ज्वाँईं गोविन्दजीका पुराना मित्र प्रकाश भेटवाल पनि त्यहाँ आईसक्नु भएको थियो । उहाँका भाई हेमन्त भेटवाल चाँहि घुम्न जान छाडेर दिउँसै कार्यक्रमस्थलबाटै निस्कनु भएको थियो ।

साँझ झिमिक्क भएपछि प्रकाशजी र प्रीतिजीको गाडीमा बाँडियौं अनि प्रकाशजीले अमेरिकाका १२ औं राष्ट्रपति ज्याकरी टेलरको चिहान घरको क्षेत्र हुँदै होटल पुर्याउनु भयो । त्यो बेलासम्म होटलमा सबै सोसल भईसक्नु भएको रहेछ । स्न्याक्समा बाँकी केही थिएन | बोतलहरु रित्तिने र समूह समूहमा गफिनेहरुको क्रम जारी थियो । आफू चाँहि हाँसको बथानमा बकुल्लो जस्तो भईरहेको थिएँ । साला यो जिन्दगीमा बोतल रित्याएर सोसल हुन र जीवन जिउन सकिएन । सोसल हुन र जिउन पिउनै पर्ने रे, मात्नै पर्ने रे, धुवाँमा जिन्दगी उडाउनै पर्ने रे । कस्तो बिडम्वना ! चाहिएन मलाई पिएर मातिएपछि मात्र सोसल कहलाइने नौटंकी ।

खैर यता खानाको पालोको प्रतीक्षा थियो । सोसलु बन्दै गर्नुभएका गिरिजा गौतमले खानाको ट्रे खोलेर महिला पहिलाको लिंगभेदी नारा लगाउँदै विष्णु थापा,विष्णु परियार र विद्या रिाजतलाई अघि सारेर लाइनमा भित्र्याउनु भयो । खानपिनपछि जम्यो सोसल लाईफ राती २:०० बजेसम्म । गिरिजा दाईको उद्घाटन सायरीसँगै शुरु भएको झ्याउरे सांगीतिक माहौलमा रौनक थप्नुभयो अम्बिकाप्रसाद अधिकारीले । पुराना नेपाली सदाबहार गीतमा रमाउनु हुँदो रहेछ उहाँ । गीत पनि लय मिलाएर गाउन सक्ने गला र कला रहेछ । त्यही गायकी गलाले माहौल नै सांगीतिक बनाईदियो । सायरीबाट शुरु भएको मेहफिलमा मादल र तालीसँगै रातभर दोहोरी र अन्ताक्षरी चलेछ ।

भोलिपल्ट बिहान सबैजना होटल छोड्नमा तारतम्य मिलाउँदै हुनुहुन्थ्यो । पुरुजी र प्रीतिजी होटलमा हामीलाई लिन आईसक्नु भएको थियो । प्रीतिजी डाक्टर प्रमोद ढकाल, बेन्जामिन, भुवन गुरुङ ,विष्णु फुँयाल,विष्णु परियारसहितका साथीहरुलाई घुमाउन लिएर निस्कनु भयो अनि म चाँहि पुरुजीसँग उहाँको घरतिर लागें । घर पुगेपछि म रेडियो दोभानका लागि रिपोर्ट तयार गर्नतिर लागें । हरेक आइतवार दिउँसो १ बजेदेखि २ बजेसम्म डिसी मेट्रो क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष प्रसारण हुने रेडियो दोभानका लागि समाचार तयार गर्दागर्दै समय बित्यो । यता घुमफिरपछि साथीहरु सबै पुरुजीको घर फर्केर खानपीनमा लाग्नुभयो । तत्पश्चात उडान चाँडो हुने साथीहरुलाई विमानस्थलतर्फ छोड्ने प्रबन्ध पनि प्रीतिजीले नै गर्नुभयो । आफ्नो चाँहि आइतवार साँझ मात्र बाल्टिमोर फर्कने उडान भएकोले गर्दा बाँकी समय विष्णु फुयाँल, डाक्टर प्रमोद ढकालसहित पुरुजीकै घरमा गफगाफमा बिताइयो ।

करीब १ घण्टाको फरकमा हामी सबैको उडान समय भएकोले एकैपटक हामीलाई विमानस्थलसम्म छोड्नका लागि पुरुजी र प्रीतिजी पुरुजीको बुवासहित आउनु भएको थियो । डाक्टर ढकाल र बेन्जामिनको उडान पहिले भएकोले गर्दा उहाँहरु आफ्नो उडानतर्फ लाग्नुभयो । यता विष्णु फुयाँल र मेरो उडान समय एकैपटक भएकोले गर्दा विमानस्थलभित्रै विभिन्न विषयमा कुरा गरेर कफी गफमा समय बिताइयो । निर्धारित समयमा सुरक्षा जाँचका लागि पंक्तिवद्ध भएर सुरक्षा घेरा त पार गरियो । तर मेरो हाते ब्यागमा रहेको सेभिङ क्रिम र दुई सानो बोतल पानीका कारण सुरक्षा अधिकारीले क्रिम वा पानी निकालेर मलाई पुनः जाँचका लागि फर्कन हातमा थमाईदिएको प्राथमिकताको कागजसहित म फेरि जाँच घेरामा फर्किएँ । ब्यागबाट पानीको बोतल निकालेपछि म विमानतर्फ लागें । साँझ करीब ८ बजेतिर विमानले मिशिगनको डेट्रोइट विमानस्थलमा अवतरण गराएपछि ५० मिनेटसम्म त्यहाँ बाल्टिमोरतर्फका लागि उडानको प्रतीक्षा गर्नु थियो । टिकटमा उल्लेख गरेको पूर्व निर्धारित प्रवेशद्धारको छेउमा प्रतीक्षा गरेर भाईसाथीहरुसँग फोनमा कुराकानी गर्नतिर लागियो । तर निर्धारित समय नजिकिदै गर्दा पनि काउण्टरमा कुनै चहलपहल नदेखेपछि अर्को काउण्टरमा गएर सोधेको त प्रवेशद्धार परिवर्तन भएको सूचना पटकपटक दिएर अर्कै प्रवेशद्धारबाट विमानले मिशिगन छोडिसकेछ । अब परेन फसाद ! दौडधुप गर्दै विमानको सम्पर्क काउण्टरमा गएँ । तर राती बाल्टिमोर फर्कने कुनै विमान रहेनछ अब । समयमा ध्यान पुर्याएर सूचना सुनेको भए यस्तो परिस्थिति सामना गर्नुपर्ने थिएन मैले । तर अब पछुताएर मिशिगनमै रात बिताउनुको विकल्प पनि थिएन । त्यो बेला मनमा निकै तर्कनाहरु खेलिरहे । काउण्टरमा बिहानको प्रथम उडानका लागि टिकट मिलाएपछि अब होटलको प्रवन्ध गर्नुथियो । रात ढल्कदैं थियो । त्यर्ही बसेर इन्टरनेटमार्फत विमानस्थल नजिकैको एक होटल बुक गरेर विमानस्थलबाट बाहिरिएँ । बाहिर हिउँ पर्दै रहेछ अनि चिसो पनि । आफैंलाई हाँसो लाग्यो आफैंसँग आफ्नो कारण । सटल बसमार्फत होटल पुगेपछि कोठामा त गएँ तर रात अबेरसम्म मनमा थरिथरिका कुराहरु खेलिरहे अनि भोलिपल्ट काममा फर्कनुपर्ने बाध्यतालाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने सोच्दासोच्दै निदाइएछ ।

भोलिपल्ट बिहानै काउण्टरमा निस्कँदा त बाहिर रातभर परेको हिउँका कारण सबै सेताम्मे छ बा । जे होस् फेरि सटलमार्फत विमानस्थल आइयो अनि निर्धारित प्रवेशद्धारमा लाइन बस्दै विमानमा छिरियो तर हिउँकै कारण विमानले निकै समय लगायो उडानका निम्ति । करीब १०.३० तिर बाल्टिमोर उत्रेपछि मात्र आफ्नै घर आइपुगे जस्तो लाग्यो । वास्तवमा मान्छेको जात खै किन हो यसरी जहाँ बस्यो त्यहीं आफ्नोपन पाएको महशुस गर्दो रहेछ । नत्र मेरा लागि अमेरिकाको जुनकुनै कुना पनि समान हुनुपर्नेमा खै किन हो कतै बाहिरतिर गएर बाल्टिमोर नफर्केसम्म कतै परदेशमा छु जस्तो लाग्ने ? यस्तै भावनासँगै बाल्टिमोरले स्वागत गर्यो अनि सटलबसमार्फत् गाडी पार्क गरेको स्थानमा उत्रेपछि लागियो निवासतर्फ ।

अन्तमा

अमेरिकाको पश्चिमी क्षेत्रको एक राज्य जो निकै पछि सन् १७९२ मा मात्र भर्जिनिया राज्यबाट स्वतन्त्र गराइएको थियो केन्टकी भ्रमण मेरा लागि केही सिक्ने अवसर पनि थियो । तर पूर्व निर्धारित कार्यसूचीमा बाँधिएर हिड्नु परेकोले गर्दा सबै भने जस्तो त भएन । तैपनि आफ्ना पुराना मित्र पुरुजी र नयाँ मित्र प्रीतिजीको सहयोग निकै रह्यो । साथीभाईका लागि अमेरिका जस्तो व्यस्त दैनिक जीवनशैलीका बीच पनि उहाँहरुले दिनुभएको समय मेरा लागि निकै महत्वको छ । अमेरिकाका १६ औं राष्ट्रपति अब्राहम लिंकनको जन्मथलो, विश्वप्रसिद्ध बक्सिङ खेलाडी मोहम्मद अलीको जन्मथलो, केन्टकी फ्राई चिकेन केएफसी को मुख्यालय जस्ता अमेरिकासँग सम्बन्धित अरु विभिन्न कारण पनि केन्टकीको महत्व रहेको छ । त्यसोत हरेक वर्ष केन्टकीमा हुने केन्टकी डर्बी घोडचढी प्रतियोगिताका कारण पनि अमेरिकाभित्र केन्टकी चर्चामा रहने गर्दछ । विश्वकै सबैभन्दा लामो करीब ३६७ माइल ममुथ गुफा रहेको केन्टकी भ्रमण यही गुफा भ्रमणका लागि समय निकाल्न नसक्दा अधुरै रहेको छ । पुरुजीसँग फेरि एकपटक समय मिलाएर केन्टकी आउने र केन्टकीको भ्रमणलाई पूर्ण बनाउने सल्लाह पनि गरेको छु । तर हेरौं कति समय लाग्ने हो भ्रमणको अर्को तारतम्य मिलाउन । सूर्ती उत्पादन तथा निकासी एक किसिमको चुनढुंगाबाट बनाइने विश्वप्रसिद्ध केन्टकी बर्बन ब्राण्डको ह्वीस्की अनि मकैगहुँभटमास फलफूल गाइपालन र डेरी उत्पादन जस्ता कृषि उत्पादनका लागि पनि केन्टकी महत्वको छ । अमेरिकाभित्र ब्लुग्रास राज्यका रुपमा चिनिने केन्टकीको अर्थ भोलिको राज्यका रुपमा बुझिन्छ भने यसले एकतामा उभियौं विभाजित भए हामी असफल हुन्छौं भन्ने मन्त्र लिएर बसेको छ ।

यो नितान्त व्यक्तिगत भ्रमण त हो नै तैपनि अमेरिकामा छरिएर रहेका नेपालीहरुसँगको सानिध्यताआत्मियता मेरा लागि निकै प्यारो लाग्छ । जुन आत्मियतालाई सँगाल्दै म बाल्टिमोर फर्केर आफ्नो नियमित दैनिकीमा अभ्यस्त हुन थालें ।

के बिराए

2010-05-19T01:38:00.001-07:00

बनको फुल टिपी मैले
शिरमा लाए के बिराए ,
कती फाटी मात्र रहनु
सिउन लाए के बिराए ?

आसु दिदा पानी सम्झी
पीइ दिए के बिराए ,
भीरको यात्रा साथ माग्दा
हात समाए के बिराए ?

अन्धो भए आँखा छदै
छोपी दिए के बिराए ?
क्षणिक सुखानन्दमा
संसार बिर्सी खुब् रमाए ।।

उनको पाइला खोज्दै जादा
आज आँफै हराए
जीबन यसै चल्छ भन्थे
रोकिदा पो चाल पाए ,

माछा माछा भन्दा भन्दै
भ्यागुत्तो पो समाए,
ख्याल् ख्यालैमा मैले
आज सुन्दर संसार गुमाए ।।

Manju Bimali

विचरोको दैनिकी

2010-05-19T01:29:00.000-07:00

उसले वाइकको व्रेक कसिदिए वापत वर्कशपको केटोलाई ५ रुपिया िदंदै भन्दै थियो यदि म धनि वाउँको छोरो भएको भए दिनमा १ हजार रुपैया जति माग्नेलाई दिने थिए मेरो घरको भाडा १ लाख आउने थियो भने ३० हजार मात्र न माग्नेलाई दिदा खर्च कति न हुने थियो र । म धनि वाउँको छोरो भएर जन्मेको भए कोरीया जानको लागि भनेर मिठो निद्रा विथोली विहान ५ वजे कोरीएन ल्याङ्वेज पठन सायद जाने थिइन होला १२/१५ लाख रुपैया खर्च गरेर म अमेरीका क्यानडा नै जाने थिए ।

उसले भन्दै थियो आज पार्किङ शुल्क वुझाउन पैसा नभएर अफिसवाट १०० रुपैया वेलुका हिसाव मिलाछु भन्दै लगे । उसलाई यो प्रचण्ड गर्मिमा बस्न पनि थिएन अनि म अहिले ३ वजे आउँछु भन्दै गयो । मलाई अहिले ललितपुर पुगेर आउनु छ । अघि न्यूरोड ५ वटा वैंकमा गए िसंहदरवार भित्र छिरेर सामान ल्याए अनि त्रिपुरेश्वर पुगेर सामान छाडेर आएको अव ३ ठाउ जानु छ भन्दै हिडेको थियो । उ हिड्यो म उसको वारेमा केही सोचिरहे विचरा कति मेहनत गर्छ तर उसलाई चिन्ता भनेको पटक्कै छैन । कहिलेकाही उ भन्ने गर्छ अव त विदेश जानु पर्छ यस देशको लागि धेरै मेहनत गरियो अव केही हुने वाला पनि छैन र केही भएको पनि छैन । हामी केवल वाचिरहका छौं खै केहि वचाउन चाहि सकिरहेका छैनौं । यस्तै कुराहरु सोचेर वसिरहेको थिए यत्तिकैमा फोन आयो तर फोन स्पष्ट थिएन । नेटवर्कको पोरवलम नै होला सायद हाम्रो देशको नियति नै यस्तै छ कतै केहि राम्रो भन्ने कुरा सुन्न र देख्न पाइने होइन फोहर मैला पानी अनि विजुलि अनि वाटोको जाम यस्तै समस्याले पनि होला विचरोलाई नेपालमा बस्न देखि वाक्क लागेको यदि नेपाल नै छाडेर गए यी समस्यावाट मुक्ति पाइन्छ कि भन्ने लागेको हुन सक्छ ।

यस्तै कुरा सोच्दै थिए वत्ति पनि झ्याप्प गयो । वत्ति गयो अनि काम पनि त के नै भयो र यकै छिन पत्रिका हेरेर वसिरहे पत्रिका पनि कतिपल्ट हेरनु यसभन्दा पहिला नै ३÷४ पटक पत्रिका हेरिसकेको थिए । फेरी वानि नै परिसकेछ कि क्या हो पत्रिका भनेपछि सरर् हेर्ने मात्र पढने वानी नै छैन जावो ५÷६ वटा पत्रिका हेर्न कति नै समय लाग्थ्यो र पत्रिका थन्क्याएर मेरो देश संविधान र मेरै भविष्यको वारेमा सोचिरहेको थिए । उ ललितपुर पुगेर फर्किसकेछ वडो विन्दास पारामा आउदै थियो । उ परैवाट भन्दै थियो काठमाडौंमा त यस्तो गर्मि छ यार तराईमा वसियो भने त हामी त मरिन्छ होला । यस्तै कुरा गर्दै उ मनेरै आइसकेकेा थियो वाटोमा तर्भजा केरा भन्दै कराउदै एउटा भैया ले साइकलमा अगाडि तरभुजा र पछाडि केरा राखेर ल्याएको थियो । उसले भन्दै थियो अफिसवाट तरभुजा ख्वान यार अफिसवाट दिएको १०० रुपैयामा अव यी यहि १५ रुपैया मात्र वाकि हो यसको के आउँछ र उ त्यहि पन्ध्र रुपैयाको भएपनि किन्न गयो तर मैले रोकेर मैले नै किनेर ख्वाय । वस्नु त कहाँ थियो र उसलाई अफिसवाट फोन पनि आइहाल्यो तिमी कहाँ हो किन ढिला गरेको छिटो आउ अर्को ठाउँमा सामान पुर् याउन जानु पर् यो उँ भन्दै थियो साउँजी म आउँदै छु एकैछिन जाममा परेर हो । ढाट्ने मन त थिएन उसको के गरोस अफिसको पेलाई अनि वाध्यता उ हिड्यो म अव जान्छु । उसले भन्दै थियो खाजा ख्वाउने भए मात्र पछि आउनु ……………………

तीन टुक्रा

2010-05-16T21:34:00.000-07:00

(१)

जिन्दगी

हरेकपल जिन्दगी हाँसेर बाँचेँ
अलिकति उब्रियो साँचेर बाँचेँ
धेरै मुठ्ठीमा, थोरै मुरीमा बाँचेँ
भूल भए मलाई माफ गरिदेऊ
जस्तो तिमीले दियौ त्यस्तै बाँचेँ ।

(२)

राजनीति

जातमा राजनीति, भातमा राजनीति
नातामा राजनीति, खातामा राजनीति
शासनमा राजनीति, प्रशासनमा राजनीति
दिक्क लागेर यसो भट्टीतिर छिरेको
मातमा पनि त्यही पो मिसिएको रहेछ ।

(३)

नेता

मुलुकलाई अनिर्णयमा राखेकै छन्
जनतालाई ढाँट्नसम्म ढाँटेकै छन्
संविधानसभाबाट भत्ता थापेकै छन्
संविधान नबनाए सेतो हात्ती किन पाल्नु ?
अब त नेता देख्यो कि कन्सिरी पो तात्छ ।

-टेकेन्द्र अधिकारी, विराटनगर

सड्केको बोली !!!

2010-05-15T21:18:00.000-07:00

"प्रचन्ड असफल मान्छे हुन" रे! हाहाहा!!! दया लाग्छ मलाई यस्तो कुबोली बोल्ने नकच्चरो मान्छे देखि भने घ्रिणा पनी तेत्तिनै लाग्छ किनकी यसले मेरो देश र समाज लाइ प्रत्यक्ष कुप्रभाब मा गाजेको छ! यस्तो घाम जत्तिकै छर्लङ देखियको कुरामाथी यस्तो भ्रमात्मक कुरा र बोली बोल्ने मान्छेको दिमाग कस्तो होला(टाउकोको किड्नी फुस्कियको मान्छेको जस्तो बोली, यस्तो नालायकको त टाउकोमै किड्नी हुन्छ भन्नेकुरा साच्चैलाग्छ)अनी यस्तो कुतर्क बोली बोल्ने ओलीलाई हो हो भनि समर्थन गर्नेहरु कस्तो हो भनेर यही स्पस्ट हुन्छ ल हेरौ!
प्रचन्ड:बह्र बर्ष अघि सुरुवतमा नाम सम्म पनि सुन्न गाह्रो भयको नेकपा माओवादीलाई देशकै सर्बाधिक ठुलो पार्टी बनाएर रास्ट्रिय राजनितिमा सर्बाधिक शक्तिशाली स्थानमा पुर्याउने ब्यक्ति! दशौ बर्ष देशको राज्य सत्ता परिवर्तनको जनयुद्द लाई सफल कमान्ड र पार्टीलाई नेत्रित्वो दिने मान्छे! जनताले अधिक रुचायका र दुई दुई स्थानबाट सर्बाधिक जनमतले जितायर जनताले अनुमोदन गरेका ब्यक्तित्वो!
वोली: जनताले हरायर पन्छयका मात्र नभै आफ्नै पार्टीको सदस्य र कार्यकर्ताले पनि हरायका पन्छयका ताइरे! चौध बर्ष पार्टीलाई सह नेत्रित्वो दिदा देशको एक पटकाको ठुलो मध्यको एउटा पार्टीलाई पातल धस्साउन र मुसाको दुलोमा पुर्याउन सबै भन्दा ठुलो हात,कुबिचार र कुकार्य अनी सहयोग पुर्याउने दलाल!
प्रचन्ड (माओबादी पार्टी):सदैब नागरिक को माग र आवाज लाई अनी जनता र देशलाई शिरोपर गरि जनताको सरोकार देशको सोतन्त्रताको लागि सरकारमा जाने र सरकार अनी कुर्चीलाई लात हानेर जनता कहाँ आउने ब्यक्तित्वो र पार्टी!
ओली (माकुने,एमाले पार्टी):पाउ ढोग,भेटी चाकडी अनी जाल झेल छल् कपट जे जसरी हुन्छ सत्ता पाउनै पर्ने अनी सत्तामा गया पछि कुर्चिमा टासिने जनताप्रती कुनै साईनो र वास्ता नभयको जनता द्वारा तिरस्क्रित,एक पटक कुर्चिमा टासिय पछि टाउकै गिडे पनि कुर्चिबाट चाक नाउचाल्ने(लाप्रे किरा भन्दा ज्याद्रो)बरु देश भड्खालोमा जावोस जेसुकै होस् (यिनीहरुलाई अरको पटकको मतलब छैन किनकी आफ्नो राजनीतिको अन्त देखिसकेको मान्छेहरु,आफु मरेपछी डुमै राजा भन्ने जमात्)!
जहासम्म माओवादी समाप्त भयर जाने थियो भन्ने कुहियको बुद्दी र द्रिस्ट्रीले भरियको ओलीको बोली छ तेस्मा भन्नै पर्छ! सम्पुर्ण रुपले आफै सक्किदै गयको, आफ्नो अन्तभयको कुरा देख्दै र भेट्टाउदै गयको र निभ्दै गरेको खिर्रा काठको बत्ती जसले प्रकाश भन्दा ध्वासै ध्वासोयुक्त कालो र धुवा बढी फाल्दछ बले पनि आफैलाई मात्र पनि पुर्ण नपुग्ने प्रकाश फाल्दछ त्यस्तो ख्याक र बुख्यांचाको कुरा भन्दा अन्यथा हुनै सक्दैन र ठान्नै पर्दैन!
धुउपौरे भन्दा अरु जनताले सहजै देख्ने बुझ्ने कुरा हो यो! Gagane Ganagane

गृहमन्त्रालयद्धारा व्यक्तिको प्रतिस्ठामा आच आउने गरि राखिएका तस्विर हटाउन निर्देशन

2010-05-15T05:25:00.001-07:00

तपाईँको 'फेसबुक' उनीहरुको पैसा कमाउने माध्यम

2010-05-15T04:51:00.000-07:00

सामाजिक सञ्जालको लोकप्रिय साइट फेसबुकले आफ्ना प्रयोगकर्ताहरुको व्यक्तिगत विचार उनीहरुको अनुमति बिना अरु वेबसाइटहरुले पनि प्रकाशन गर्न पाउने सुविधा थप्न लागेको छ। यसले गोपनीयताको अधिकार हनन् हुने भन्दै फेसबुकविरुद्ध आलोचना गर्नेहरु खनिन थालेका छन्।
फेसबुकले बिहीबार यो विषयमा छलफल गर्न आफ्ना कर्मचारीहरुको आन्तरिक बैठक डाकेको थियो।

फेसबुकले यो सुविधा थप्यो भने यसका ४० करोड प्रयोगकर्ताहरुको भित्री कुरा थाहा पाउन सकिनेछ र यसले थप विज्ञापन पनि आकर्षित गर्न सक्नेछ। अनलाइन विज्ञापनमा अग्र स्थानमा रहेको गुगललाई पनि यसले उछिन्ने अनुमान छ।
अमेरिकाका चार जना सिनेटरहरुले यसमा चासो राख्दै फेसबुकलाई आफ्ना नीति परिवर्तन गरी प्रयोगकर्ताहरुको जानकारी गोपनीय नै राख्‍न र प्रयोगकर्ताहरु आफैले चाहे मात्र उनीहरुको स्वीकृतिमा अरुलाई बाँड्न मिल्ने व्यवस्था मिलाउन अनुरोध गरेका छन्।

न्युयोर्क विश्वविद्यालयका चार जना विद्यार्थीले त फेसबुकको कदमबाट क्रुद्ध भएर यसको विकल्पका रुपमा अर्को साइट बनाउन एक लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी संकलन गरिसकेका छन्। एक न्यु मिडिया मार्केटिङविज्ञले जुन महिनाको ६ तारिखका लागि अनलाइन विरोध गर्ने योजना बनाएका छन्। उनको यो कदमलाई बिहीबार मध्याह्नसम्ममा ६३२ जनाले साथ दिएका छन्।

फेसबुक प्ल्याटफर्मका निर्देशक ब्रेट टेलर भन्छन्- हामी यो विषयमा संवेदनशील छौँ र यसलाई गम्भीर रुपमा लिएका छौँ। उनले फेसबुकले फिचर्सहरु र गोपनीयतासम्बन्धी सेटिङहरु थप्न लागेको बताए। यो प्रयोगकर्ताहरुका लागि जटिल हुने उनले स्वीकारे तर नयाँ नयाँ फिचर्सहरुको परीक्षण सदस्यहरुलाई गर्न लगाउने र उनीहरुको अनुभव लिने क्रम जारी रहने उनको कथन थियो।

फेसबुकले अहिले भइरहेको आलोचनाहरुलाई त्यति वास्ता गर्ने संकेत देखाएको छैन। यो पहिलेका विरोधहरुभन्दा कमजोर पनि छ, फेसबुकले बतायो। फेसबुकले सामान्य लेआउट मात्रै परिवर्तन गर्दा पनि त्यसको विरोधमा २० लाख प्रयोगकर्ता जुटेका थिए।

फेसबुकले यो नयाँ फिचर्स अप्रिल महिनाको अन्तिममा थपेको थियो र यसले एक करोड सदस्यलाई यसमा राखिसकेको छ। पुराना प्रयोगकर्ताहरुलाई यो फिचर्समा हालसम्म जोडिएको छैन।

फेसबुकका करोडौँ प्रयोगकर्ताहरुको भीडमा अल्पमतमा परेका केही भने फेसबुकले प्रयोगकर्ताहरुलाई धोका दिएको भन्दै चित्त दुखाइरहेका छन्। गैरनाफामुखी संस्था सेफ इन्टरनेट अलायन्सकी अध्यक्ष लिन्डा क्रिडल भन्छिन्- ग्राहकहरुलाई एउटा कुरा सुनाएर सदस्य बनाउने, अनि आफ्ना नीतिलाई परिवर्तन गर्ने, यसमा हाम्रो आपत्ति छ। उनी गोपनीयता सम्बन्धी सेटिङहरु फेसबुकमा दर्ता हुँदा नै प्रयोगकर्ताहरुलाई सरल ढंगले बुझाउनु पर्ने सुझाव दिन्छिन्।

बिहीबारै फेसबुकले स्पाम र अरु आक्रमणहरुसँग जुध्न नयाँ सुरक्षा सुविधाको घोषणा गरेको छ। यसले तपाईँले फेसबुक लग इन गर्न अक्सर प्रयोग गर्ने उपकरणहरु (कम्प्युटर, मोबाइल) लाई अनुमति प्रदान गर्ने सुविधा दिन्छ। यदि तपाईँले अनुमति नदिएको उपकरणको प्रयोग गरी तपाईँको खातामा लग इन गर्न खोजे तपाईँलाई यसले सूचना दिनेछ।

जर्नेल मदनले भन्यो ए च्वाँचे मेरो स्वास्नी लैजा त

2010-05-14T00:27:00.000-07:00

सतिश चौधरी । राणाकालमा श्री ३ महाराजका सन्तानहरु जन्मदै जर्नेल हुन्थे । यस्तै एक जर्नेल थिए मदनशमसेर राणा । उनी थिए महाका पत्रु । अहोरात्र मदिरामा लटठ रहन्थे । उनकी रानी थिईन जगदम्बा । अब लोग्ने अहोरात्र मदिरामा लटठ भएपछि रानी जगदम्बालाई पनि मन भुलाउन कुनै पटठो त चाहियो नै । उनले भेटीन एउटा फटाहा बाहुन । ति बाहुन थिए केदारमणि दिक्षीत । केदारमणी महाका धुर्त र चलाख थिए । उनले सुर सुरा र सुन्दरीमै लिप्त रहने मदनशमसेरको अकुत सम्पत्ती हत्याउने षडयन्त्रसमेत रचेको बताईन्छ । त्यसका लागि मदनशमसेरको रक्सीमा मन्द विष हालेको कुरा अझै बुढा पाकाहरु चर्चा गर्छन ।
मदन शमसेरले केदारमणिलाई च्वाँचे भन्थे रे । कहाँसम्म भने मदिराले लटठ भएपछि मदनशमसेरले भन्ने गर्थे ुए च्वाँचे मेरो स्वास्नीलाई तैंले लैजा ।ु रक्सी नै रक्सी छेरेर मदनशमसेरको निधन भएपछि रानी जगदम्बालाई वशमा पारेर केदारमणिले अकतु सम्पत्ती सवै हत्याए ।
अहिले नेपालका साहित्यकारहरु जुन ुमदन पुरस्कारुका लागि मरिहत्ते गर्छन त्यो पुरस्कार भनेको तिनै मदन शमसेरको सम्पत्ती हत्याएर उनको नाममा स्थापीत गरिएको हो । अनी जुन ुजगदम्बा पुरस्कारुका लागी केही चाटुकार साहित्यकारहरु मदन पुरस्कार गुठीमा चाकडी बजाउन जान्छन सो पुरस्कार तिनै रानी जगदम्बाको नाममा स्थापना गरिएको हो । यदि मदन र जगदम्बा पुरस्कारको राशी दुई लाख रुपैयाँ नभएको भए गल्लीको कुकुरले पनि ति दुई पुरस्कार अस्वीकार गर्ने थियो । जसरी बहुदलीय व्यवस्थाको स्थापनापछि ुरत्नश्री पुरस्कारु सर्वत्र बहिस्कृत भयो र संस्थापकहरुले त्यसलाई बन्द नै गराए मदन र जगदम्बा पुरस्कारको हविगत पनि अहिले त्यस्तै भईसकेको छ । केही वर्ष यता स्तरहीन कृतिहरुले मदन पुरस्कार पाउन थालेपछि मदन पुरस्कारको मुल्य कौडीमा झरेको हो । कमलमणीको चाकडी बजाएकै भरमा मदन पुरस्कार पाउने चलन बढेकोप्रति कवि हरि अधिकारीले खुलेआम आफना विचारहरु व्यक्त गरिसक्नुभएको छ ।
कलमणि को हुन त कमलमणी तिनै फटाहा बाहुन केदारमणिका छोरा हुन । अनी रानी जगदम्बाको सम्पत्ती हत्याएर नव धनाढय बर्गमा परिणत भएका कमलमणिकै छोराहरु हुन कनकमणि र कुन्द दिक्षीतहरु जो अहिले आफनो बर्गीय चरीत्रको पृष्ठपोषण गर्दै देश र जनताविरुध्द षडयन्त्र गर्दै्रछन् । विदेशीको तावेदारी गरेर माओवादीको शान्ति संविधान र अग्रगामी परिवर्तनको मार्ग अवरोध खडा गर्न मिडिया शक्तिको दुरुपयोग गरिरहेका छन् ।
यो पँक्तीकार कमलमणिको वैठक कक्षमा पुगेको त छैन तर त्यहाँ पुग्ने एक साहित्यकारले बताए अनुसार कमलमणिले आफनो वैठक कक्षमा भित्तामा ठुलो प्रुेममा तिन वटा फोटा राखेका छन । जसमा एउटा फोटो आफना पिता केदारमणिको अर्को फोटो माता विद्यादेवीको र तेश्रो फोटो रानी जगदम्बाको छ । ुकमलमणीले मेरा बाउका दुईटी स्वास्नी थिए मेरा दुईटी आमा थिए भनेर अरुलाई देखाउन वैठक कक्षमा ति फोटा राखेका हुनु ति साहित्यकारको दावी छ ।
यसरी राणाहरुको अकुत सम्पत्ती हत्याएको दिक्षीत परिवारले समाजमा आफनो पाप पखाल्न मदन र जगदम्बाश्री पुरस्कारको स्थापना गरेको स्पष्टै छ । तर संस्कार मेटीदैन रहेछ । चाकडी चाप्लुसीको संस्कारमा हुर्किएका कमलमणि कनकमणि र कुन्दले नेपाली समाजमा सँधै चाकडी र चाप्लुसी संस्कारलाई नै बढावा दिए । यसका केही उदाहरण हेरौं
क। पत्रकार नारायण वाग्लेको ुपल्पसा क्याफेु औपन्यासीक दृष्टीले गए गुज्रीएको उपन्यास हो । सो उपन्यासका बारेमा वरिष्ठ लेखक र साहित्यकारहरुले खासै कलम चलाएनन । आहुतीले त ुझुर उपन्यासु भनेर लेखे । शव्दको भिड मात्र । प्रचार प्रसारका आधारमा उपन्यासलाई रातारात कृत्रिम तरीकाले हिट बनाईयो । यो कुरा मुलुकको बाङमय जगतलाई राम्ररी थाहा छ । तर साँझ साँझ सँगै बसेर मदिरा पान गर्ने साथी भएकाले कनकमणिले मदन पुरस्कार नारायणकै पल्पसा क्याफेलाई नै दिलाए । जवकी त्यसवर्ष गोविन्द बर्तमानको कृति ुसोह्र साँझहरु निकै उत्कृष्ट थियो । यसबाट पनी मदन पुरस्कार कम्युनिष्टहरुलाई दिईदैन भन्ने कुरा स्पष्ट भयो ।
ख। हालै मात्र युवराज नयाँघरेको कृति ुएक हातको तालीुले मदन पुरस्कार पायो । आम पाठक साहित्यकार र वौध्दीक जमातको मुल्यांकन छ युवराज नयाँघरको सो कृति औसत टापटिपे कृति भन्दा खासै भिन्न छैन । तर आफनो चाकडी गरेकै कारण कमलमणिले नयाँघरेलाई पुरस्कार दिएर के सावित गर्न खोजे भने मदन पुरस्कार पाउन मेरो चाकडी गर्नैपर्छ । जवकी नारायण dhakaal को उपन्यास ुप्रेतकल्पु सवै दृष्टीले उत्कृष्ट थियो र छ । यसबाट पनि कम्युनिष्टहरुलाई मदन पुरस्कार दिईदैन भन्ने कुरा स्पष्ट भयो । हेक्का रहोस मोदनाथ प्रश्रीत र पारीजातले कम्युनिष्ट नहुँदै मदन पुरस्कार पाएका थिए ।
ग। हाम्रो देशका दुई मुर्धन्य साहित्यकार लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा र वालकृष्ण समलाई मदन पुरस्कार गुठीले सधै अपमान गरिरहयो । एकपटक लक्ष्मीप्रसादले रानी जगदम्बालाई भेटन चाँहदा दिक्षीत परिवारले घोक्रयाएर निकालेका थिए । तर देवकोटाको महानतालाई भजाउन भने दिक्षीत परिवारले के बाँकी राख्थ्यो र हालै मात्र कमलमणिले देवकोटाको स्मृतीमा ुगुरु दक्षीणाु नामक पुस्तक निकालेका छन । ुदेवकोटा भीखारी हुँदा आफुले एक रुपैयाँ भीख दिएकोु जस्ता कुरा लेखेर देवकोटाको अपमान गर्न पछी नपर्ने कमलमणिको खोटो नियत दॆखेर एक साहित्यकारले लेखेका थिए ुबरु म आत्महत्या गर्छु तर मदन पुरस्कार कुनै हालतमा लिन्न ।ु
घ। गितकार दिनेश अधिकारीलाई नचिन्ने को होला र रानी चाँदनी शाहको चाकडी गर्ने यी मन्डले गितकार सरकारी कर्मचारी पनि रहेछन । एकपटक साल्ट ट्रेडिङको अध्यक्ष हुँदा कमलमणि दिक्षीतले करोडौं भ्रष्टाचार गरे । त्यसबारेमा अख्तीयारमा कुरो उठयो । तर अख्तीयारका सहसचिव रहेका दिनेश अधिकारीले कमलमणिको मुद्दा सामसुम पारेछन । त्यसवापत दिनेशलाई मदन पुरस्कार दिईएछ । यस्तै मोलमोलाईका लागि मदन पुरस्कार स्थापना गरिएको कुरो अव स्पष्ट भएको छ ।
दिक्षीत परिवारका काला कर्तुतहरु धेरै छन । आउँदा दिनमा स्पष्ट पार्दै जाउँला । तर पाठकबृध्द एउटा प्रश्न छ के दिक्षीत परिवारलाई वुध्दीजीवी हुन के सफेद पोशाक लगाउँदैमा यिनको कालो रुप जोगीन सक्छ

गजलः (थाहा छैन.....मान्छेहरू)

2010-05-14T00:26:00.000-07:00

-टेकेन्द्र अधिकारी, विराटनगर

थाहा छैन दुश्मनी किन मोल्छन् मान्छेहरू ?
शत्रू भन्दै मित्रलाई किन पोल्छन् मान्छेहरू ?

सुख-दुःख चक्रजस्तै आउँछ, जान्छ जीवनमा
बचनमा तीखा छुरा किन खोल्छन् मान्छेहरू ?

नजिक केही पनि हुन्न, न टाढा भइदिन्छ त्यो
दाउ छिर्केमै शक्ति किन घोल्छन् मान्छेहरू ?

संसारलाई मित्रताले जीत्छ भन्ने जान्दाजान्दै
तुच्छ बचन कसैलाई किन बोल्छन् मान्छेहरू ?

बाँचे संसार आफ्नै हो, मरी लानु केही छैन
मुखबाट ज्वालामुखी किन ढोल्छन् मान्छेहरू ?

mero common face

2010-05-02T21:02:00.000-07:00

Aathpahariya Manoj

साथीहरुलाई सहयोग गरि सकेपछि सबैले भन्छन् कि

"साथी तिमी जस्तो यो संसारमा अरु कोहि छैन"

यो मलाई फुर्काउने वाक्य धेरै सुनेको छु नचाहादै नचाहदै पनि सुन्न बाध्य छु र हो पनि .....! म जस्तो अरु कहाँ पाउनु ? म जस्तो अर्को हुनलाई त मेरो जुम्लिहा हुन पर्यो नि होइन र ? अब म संग जन्मियको साथि त मलौतिको रुखमा झुन्ड्याऍर राखि दिये अब कहाँ बाट अर्को हुनु ?

तर छन म जस्तो अर्को मान्छेहरु .....! यस्ता घटना धेरै घटेका छन मलाई अरु मान्छे भनेर धेरैले बोलाई सके सायद मेरो common face भऍर होला.....

अस्ति भर्खरको कुरा हो पशुपतिको पुजारि परिबर्तनको कारण chabahil देखि gaushala सम्म बन्द रहेछ नेपालमा बन्द त त्यसै कुनै कारण नै चहिन्दैन तर यो बन्द एक किसिमले मलाई राम्रै लाग्यो २ सय चालिस बर्ष सम्म एकल राज गर्दै आएको हिन्दु धर्म पनि बन्द को कारक बन्नु पर्दो रहेछ आदिबासीको आन्दोलनलाई साम्प्रादायिक मान्ने साथीहरुको लागि राम्रो topic पाऍ

गौशाला पुगेर शहिद गेटको गाडि रोज्न थाले रातो पुल भएर जाने कपन बंगलामुखि नै सजिलो बस जस्तो लाग्यो मलाई खाली गाडि बिस्तारै चढे म संग संगै अरु तिन जनाको समुह पनि चढे एक जना चाहि ४०/४५ को अरु २ जना त्यस्तै २५/३० को साएद बुढाको छोरा हुनु पर्छ म संगै बस्न आयो अरु २ चाहि parallel sit मा बस्यो ति तिनै जनाले मलाई क्वार क्वार्ति हेर्न थाले त्यो पनि अचम्म पर्दै अनि म संग बोल्न खोजेको जस्तो लाग्यो मलाई

मैले सोचे म जस्तै chabahil बाट हिडेर आए अनि यो बस पाउदाको खुसियालि बाड्न खोजे होला त्यसैले मैले पनि मन्द मुस्कानले सहमति जनाय तर कुरा अर्कै रहेछ उनिहरुको कुरा गराईबाट थाहा पाए . बुढाले छोरालाई सोध्न भन्न थाल्यो म नसुने झै अचम्म परेर झ्याल तिर फर्केर बसे अनि त्यो साथिले अरु सोध्न नसकेर मात्र तँपाई कहाँ जाने भनेर सोध्यो .आफ्नो प्रतिप्रश्न गर्ने बानि नै अगाडि सार्दै भने "किन ? "

उस्ले त्यतिकै जान्न खोजेको भन्यो

>मैले भने शहिद गेट

उस्ले उस्को साथि र सायद उस्को बुबा लाई "होइन होला, उहाँ त शहिद गेट जाने रे" भन्यो

बुढाले भन्यो "ठ्याक्कै लुरे मगरको सालाको छोरा जस्तै छ त"

मलाई अप्ठ्यरो महसुस भएर बाहिर स-सानो केटा केटिहरुले ट्याक्सि तथा गाडि भित्रका मान्छेहरुलाई पैसा मागेको हेरि बसे र म संगै बस्ने साथिलाई त्यहि कुरा share गर्न उ तर्फ फर्किए तर कुरा अचम्म तिनै जनाले मलाई नै हेर्दै रहेछन

फेरि त्यहि कुरा "ल ठ्याक्कै लुरे मगरको सालाको छोरा जस्तै छ त"

अप्ठ्यरो लागेर म झ्याल तिर फर्किएर बसे बुढाले सोध्न थाल्यो भाईको घर कहाँ हो भनेर मलाई पनि how to kill the time भनेर प्रति प्रश्न गरे "कहाँ होला भन्नु त"

उस्ले भन्यो "गुल्मि हो ?"

मैले "खै त्यता हो जस्तो त लाग्दैन" भने

फेरि भने "मेरो घर गुल्मि हो र ?"

बुढाले फेरि सोध्यो "तिमी के थरी बाबु ?"

"के जस्तो लाग्छ भन्नु त?" भने

"तिमी मगर हो ?"

मैले मन मनै म मगर चाहि होइन बरु मगरको हुने वाला जुवाई हु भने अनि बुढालाई भने "हो त म मगर नै हो"

अनि फेरि सुरु भयो "ल ठ्याक्कै लुरे मगरको सालाको छोरा जस्तै छ त"

मैले भने "हो र ?"

उस्ले भन्यो "दुरुस्तै"

तिनै जना मलाई नै हेर्दै रहेछन् मैले भने "म ठ्याकै देखिन्छु ?"

उनिहरुले सामुहिक रुपमा भने "हो"

मैले भने "दुरुस्तै हो कि उ नै हो ?"

तिनै जना घुरेर मलाई नै हेर्न थाले आफु नयाँ मानिसको पहिचानको रुपमा चिनिन पाउदा वा अरु कुनै कारण मलाई थाहा छैन बेग्लै खुसिको अनुभुति भई रहेको थियो मलाई म झ्याल तिर फर्किएर गाडिको बेग संगै पछिल्तिर कुदिरहेका घरहरु हेर्दै रमाउन थाले . मैतिदेबि आईपुग्यो धेरै पछि आएको गाडि वा अरु कुनै कराण बस एकदम भिडमा बदलियो . ति दुई जना संग टाढा भए तर मेरो छेउको साथि मलाई नै हेरि बसेको रहेछ मैले ध्यान झ्याल तिर नै केन्द्रित गर्दै फर्केर बसे पुतलिसडक पुगे पछि मेरो छेउको साथि संग कुरा गर्ने बिचार गरे . उ संगको कुरा गराईबाट थाहा भो कि ति दुई जना बिदेश जानको लागि आएका रहेछन उनिहरु भिमसेन गोला बसेका रहेछन अनि घर जानलाई नयाँ बसपार्क हिडेका अनि गौशालाबाट फर्किएका रहेछन ति बुढा मान्छे चाहि उनिहरु संग आएका रहेछन

कुरा गर्दा गर्दै त्रिपुरेश्वर आई सकेको रहेछ प्राय मानिसहरु झरेर kapan जाने मानिसहरु चढि सकेका रहेछन मेरा parallel मा बसेका साथिहरु पनि देखिन थाले यसै बखत खलासि साथिले बस भाँडा उठाउन थाल्यो . बुढाले ४ जना भन्दै मलाई पनि देखायो . मैले हतार हतार "मेरो दिनु पर्दैन अर्को चोटि तिराउला हुन्छ अन्य्था नसोच्नु होला भने" भन्दै मैले मेरो बस भाडा दिए . मलाई रमाईलो गर्न मन लाग्यो र भने "म लुरे मगरको सालाको छोरा नै हो गाउँ जादैँ हुनु हुदै रहेछ . गाउँ तिर हामिले लुरे मगरको सालाको छोरा लाई भेटेका थियौँ सबैलाई सम्झेको छ रे भनि दिनु होला . अनि मेरो गाउँ तिर पनि म माघे सक्रन्ति मनाउन गाउँमा नै आईपुग्छ भनि दिनु होला"

अनि तपाईहरुले कत्तिको चिन्नु हुन्छ भनेर मैले जाँचेको हो तपाईँहरुलाई . ल त मेरो झर्ने बेला भो राम्रो संग जानु है" भनेर chaina town shoping Complex अगाडि झरेर त्यतै तिर लागे उनिहरु भने मलाई नै हेरि बसेका रहेछन गेटमा पुगेर एक चोटि हात हल्लाएर bye भने अनि मलाई हेरि रहेका तिन जोडि आखाँ बोकेर बिस्तारै गाडि अघि लाग्यो

यस्ता घटना त कति कति . भरखरको दशैंको कुरा हो . सुरेन्द्र भन्ने साथिले उस्को घर सिन्धुली दशैं मान्न बोलाएको थियो . घरमा दशैं नमान्ने अनि यसो ठाउँ पनि घुमिने हिसाबले हान्निए सिन्धुली तिर . बर्दिबास सम्म day बसमा यात्रा पछि उस्को भनाई मुताबिक ढुङ्ग्रेबासको बस खोज्न थाले . त्यहाँ एउटा अन्तिम बस मात्र बाँकि रहेछ .

दशैं भएकोले होला धेरै भिड . अन्जान ठाउँ कहाँ बस्ने टुङ्गो नभएकोले भिड बसमा मा नै भए पनि जाने सोच बनाए . बसको भित्र त के छतमा पनि टेक्ने ठाउँ थिएन . यतिकैमा बस गुड्न थाल्यो . हतार हतार बसको पछाडि झुन्डिए . त्यसै बेला मेरो झोलामा केहि गह्रौं बस्तु झुन्डिए झै लाग्यो . जस्को कारण बसलाई समाएका मेरा हातहरुले थेग्न सकेनन . हात छोड्न बाध्य भए . अनि भुईंमा पछारिए . बस मलाई के कुर्थ्यो र . गई हाल्यो .

म एक छिन त्यहि धुलोमा टोलाई बसे . यतिकैमा एउटी तेह्र/चौध कि केटिले भनिन "भेनाजु, नरिसाउनु होला तपाई गई सक्नु भएको त्यसैले झुन्डिन बाध्य भए"

साँच्चै नै यो त अनौठो कुरा हुदाँ रहेछ अविबाहित भएर विबाहित साईनोको सम्बोधन पाउदा . अनि अलि रिस पनि उठ्दो रहेछ . यो घटना परे पछि थाहा पाँए मैले . त्यसैले पो रहेछ भाउजुलाई फोन गर्दा उस्को बहिनिले receive गरेको अनि मैले एक्कासि भाउजु दाई खोइ भन्दा रिसाएकि त्यति बेला मैले सोचेको थिए एउटा शब्दले पनि त्यति साह्रो रिसाउनु पर्ने कारण नै थियन . एक न एक दिन त कसैको भाउजु बनि हाल्थी नि त्यसै म संग झगडा गर्न खोज्छे . तर होइन रहेछ यो त रिस उठ्ने कुरा नै रहेछ म परे अचम्म अनि एक तमासले म ट्वाल परि बसे .

"के टोलाई रहनु भएको त्यो पनि धुलोमा.. आ.. भेनाजु उठ्नुहोस जाउ घरमा ."

"को भेनाजु ? कस्लाई भनेको"

"आ...के जिस्किरहनु भएको भेनाजु पनि तेसई . यत्रो दिन गायब भएर हामीलाई बिर्से चाँहि नभन्नु नि फेरि, जाउ उठ्नुहोस रात परि सक्यो "

म तिन छक परे यता बस नि छुट्यो . अब बर्दिबासको बसाई . खै केहि सोच्न सकिन . सायाद मैले सोचे होला बस त्यहि केटीको कारण छुट्यो जे पर्ला पर्ला आजको बासको लागि त्यहि केटिको भेनाजु बन्नु पर्ला . म यसो उठ्न कोसिस गरे तिनिले पनि सहयोग गरिन .

"एक छिन है"

"हेर्नु न बुबाको पान खाने बानी छुटेको छैन . म खासमा पान किन्न आएको . अनि तपाईं नि पान खान सिकेर आउनु भयो कि पहिलाको जस्तै खान नजानेर पोखाउनु हुन्छ"

म छ्क्क परे कसरी थाहा पाई यस्ले मेरो बारेमा केहि बर्ष अघि मलाई पान खान आउदै न थियो . मधेश तिर झर्दा साथिहरु अगाडि लाज हुन्छ भनेर पान खान सिकेको तर मैले पोखाएर भने खाएको छैन बरु पाटान महोत्सबमा बेलुका घुम्न जाँदा सुरेन्द्रले धन म अनि शम्भुको लागि चार वटा पान किनेको र सायद धनको पहिलो पान चखाई हुनु पर्छ खान नजानेर सबै लुगा भरि पोखाएको याद आयो सायद यसरी नै पोखाएको थियो होला यस्को original भेनाजुले धन्य मेरो photocopy

"मैले भने छैन त्यस्तो त . खान त पहिलाको भन्दा जान्दछु ."

उस्ले पसले संग दुइ ओटा जर्दा पान दिनु भनिन . पसले ले किन पाहुना आएका छन कि क्या हो भनेर सोध्यो . उस्ले "भेनाजु आउनु भएको छ " भनिन पसलेले "ए मैले त चिन्दै नचिनेको अलि दुब्लाउनु भएछ अनि अलि पाको पनि . तर जर्दा खान सिक्नु भो कि नाई ?"

मैले भने "समय हो यस्तै त हो तपाईं पनि त अलि पाको हुनु भएछ भने"

सायद मलाई पाको बनाएकोले होला प्याच भनिहाले हुन सक्छ मेरो photocoy म भन्दा कान्छो तर जे भए पनि उ मेरो copy त हो

"तर म जर्दा खान्न मिठा मात्र"

केटिले भनिन "के हो भेनाजु अझै मिठा मात्र"

पसलेले "पहाडको मान्छेहरु यस्तै हुन . हुन्छ म एउटा मिठा र एउटा जर्दा बनाई दिन्छु "

"मेरो लागि किन ?"

"भरे बुबाले किन्न पठाई हाल्नु हुन्छ बरु एकै चोटी लानु पर्ला भनेर . तपाईलाई थाहा छ नि बुबाको बानी ?"

मैले अं भन्ने पाराले टाउको हल्लाए

जाउ भन्दै अघि लागिन म पनि उस्को पछि पछि लाग्न थाले . मलाई कता कता डर डर पनि लाग्यो . कतै यो देह ब्यापार संग संलग्न केटि त होइन ? आ जे पर्ला पर्ला बास बस्न लाई टुङ्गो छैन जसो पर्ला तेसई टर्ला भनेर पछि लागे . मेरो राम र श्याम, dublicate, जस्तै मेरो डबल मेरो मतलब मेरो photo copy भए त कस्तो गजब हुने थियो . एका एक म अनि मेरो dublicate पत्रिकाको चर्चित पात्र बन्ने थियौं . धेरै निर्माताहरु हाम्रो पछि लाग्ने थिए . किन भने dual role भएको film बनाउन सजिलो हुने थियो .अनि त म पनि सेलिब्रेटि कस्तो मज्जा .

"तपाईको कम बोल्ने बानी हटेको छैन ? यत्रो दिनमा भेट भो केहि सोध्नु हुन्न त ?"

म के बोल्ने ? चिन्नु जान्नु छैन घचेडि माग्नु ? मैले सोचे common sence यार यसो हेर्दा भोटेनि जस्तो देखिने मैले सोधे "भैसी ब्यायो ?"

"कुन त्यो पहिलो चोटि आउदाको ? त्यो त हाम्रो होईन त . बरु त्यो राघा चाहि हाम्रो हो . भैसी चाहि बाहाल लगाउन ल्याएको कि राघाको देख् नु भएको थियो ."

"मैले हो हो त्यो मैले त्यहि राघाको कुरा गरेको ब्यायो ?"

"आ... के कुरा गर्नु भएको राघा नि ब्याउछ.त्यो त बिऊ राघा पो हो त . त्यो राघा पोहोर बिरामि परेर मर्यो नि"

ढाँटेको र काटेको कत्ति नि मिल्दैन भनेको यहि हो . बरु साँचो साँचो बताउने बिचार गरे होला "बहिनी हेर म तिम्रो भेनाजु होइन म मनोज हुँ . म अविबहित हु र मेरो घर धनकुटा हो "

"तपाईको नाम र घर कस्ले होईन भनेको छ अनि किन अविबहित भनेर तर्किनु हुन्छ? कि अरु नै दिदी भेटियो ?".

"मैले तिम्रो दिदीलाई त के तिमीलाई पनि चिन्दीन यो बर्दिबास पहिलो चोटि आएको हु र म कमलामाई न. पा. वडा नं. ५ मा मेरो साथीको घर जान हिडेको तिमीले बसबाट झारी दिई हाल्यो अब बास चाहि तिम्रोमा नै बस्नु पर्ला तर म तिम्रो भेनाजु होईन बरु film को जस्तै तिम्रो भेनाको dublicate चाहि हुन सक्छ"

"बहुलाउनु भयो कि क्या हो ? आ... के के कुरा गरि राख् नु हुन्छ "

पटक्कै पत्त्याईन खै के भन्ने लुरु लुरु पछि लागि रहे अलि भित्र गए पछि अगाडि फुल बारि भएको एउटा एक तले घर आयो अगाडि कुखुराको खोर भएको सानो चिटिक्कको घर . मैले सपनामा पनि नदेखेको ससुरली घर . कतै दोस्रो जन्म त होईन खै के हो के केहि मेसो पाईन मैले

घर तिर कुदै गएर "बुबा आमा दिदी हेर त को आ उनु भएको छ म संग "भन्दै चिच्याउन थालिन . म वाक भएर बाटोमा नै बसि रहे . एउटी ४०/४५ कि बुढि निस्कीईन त्यस पछि ५०/५५ का बुढा सायद मेरो photocopy को साशु सशुरा होलान एउटी २०/२२ को विबाहित को ढोका बाट मात्र एक पल्ट चिहाएर भित्र नै पसिन . सायद मेरो photocopy को mrs होलिन तिनी सायद मलाई चिनिन होला त्यहि भएर भित्र पसि हालिन . म ढुक्क भए . उसैको सहारामा सबैलाई सम्झाउछु . बास त बस्न देलान नि आखिरमा उनिहरुको छोरीले त हो नि मलाई बसबाट झारेको नत्र त यतिबेला मेचमान खान ढकाल गाउँको मिल घर पुगि सक्थे नि

"किन बाटोमा भित्रै औनु होस न भेनाजु भन्दै उ भित्र पसिन"

बुढि फत् फताउन थालिन . सायद मेरो photocopy साह्रै बदमास हुनु पर्छ . अनि धेरै दिन भएको हुनु पर्छ या त्यो मान्छे धेरै दिन नबसेको हुनु पर्छ . नत्र मलाई चिन्न किन आईतबार कुर्नु पर्ने.

बुढाले "नकरा थाकेरा आउनु भएको छ जा दहि १ गिलास ल्याई दे छोरा मान्छे हो जे काम नि पर्न सक्छ नि आई हाल्नु भो के बितेको छ र . "

बुढि गई सके पछि बुढाले सम्झाउन थाल्यो . "कन्यादान गरिसकेको छोरी त्यो पनि आफ्नो जात रोजिन समाजमा गह्रो हुन्छ नि " अरु के के .... के के

मैले मात्र उ संग भेटेर सल्लाह गर्छु भने किन भने म ढुक्क छु नि उस्ले पक्कै म उस्को लोग्ने होइन भनेर चिनि सकि मात्र त्यति जवाफ दिए . केहि बेर को कुरा कानि पछि फेरि सालि भनाउदि आएर दिदीले बोलाउनु भएको छ भित्र आउनु भनिन .बल्ल प्रतिक्षाको घडि आयो . बुढाले जानुहोस न भन्यो . म तिनै सालीको पछि लागे

संसार गजबको छ . ऊनि भित्र कोठामा बसेकी रहिछन . त्यो पनि ऐनाको अगाडि . साली भनाउदि मलाई पुर्याएर गई हाली . ऊ भने सुक्क सुक्क गर्न थालिन . मैले सायद सम्झाउने कोसिस गरेर होला भन्न थाले .

"हेर्नुहोस गल्ति मेरो होइन, बहिनिलाई सबै भनेको उस्ले पत्याएन के गर्ने ..."

"गल्ति गर्ने तपाईं त्यो बिचरीलाई भनेर हुन्छ . यसो चिठी मात्र लेखे पनि हुन्थ्यो त .मन बुझाउने ठाऊ पाउथ्यो . के मेरो माया लाग्दैन ? ....." यति भनेर अंगालोमा बेरिन आईन . झन मलाई पर्यो फसाद . त्यसै बेला धन्न साली भनाउदी आई पुगी

"गलत समयमा आएछु . बुबाले भन्नु भएको एक छिन बाहिर आउनु रे भेनाजु " भन्दै बाहिर जान खोजी

मैले रोक्दै "ए एक छिन यता आऊ त "

"किन? भेनाजु"

"हेर म न तिम्रो भेना ह न त तिम्रो दिदीलाई चिन्दछु . मैले भनि हाले नि म त ढकाल गाउ साथीकोमा हिडेको "

"यो भेनाजुलाई के भएको छ . म त छक्क परि सके "

मेरो देब्रे घाटी देखाउदै "तिम्रो भेनाको यस्तो कोठी थियो त "

"कोठी मात्र होइन यो कोठीको रौं पनि थियो तर अहिले अलि लामो भएछ "

मेरो photocopy को mrs ज्यु ले दाईने खुट्टाको कोठी हेर्दै "यो कोठी पनि थियो "

यिनिहरुको कुरा सुन्नु भन्दा बुढा बुढिको गन गन निको भनेर बाहिर लागे बाहिर पनि त्यस्तै .........

मैले सोचे आजको रात बिताएर भोलि चाहि सबेरै भाग्नु पर्ला त्यसै बेला बुढाले भन्यो पहिलाको जस्तो सबेरै उठेर चाहि नभाग्नु नि जुवाई साब

मेचमान त Dhakaal गाउ भन्दा कम थिएन सायद Dhakal गाउमा यति धेरै परिकार बन्दैन थिए होला . सुबास भाईले हजुरको लागि एउटा भाले राखि दिएको छु भन्दै थियो .तर यहा त कत्ति परिकार...

..........

बिहान सबेरै उठेर भाग्ने योजना अनुरुप उठेर झोला बोकि झ्याल बाट निस्के र छिटो छिटो बस पार्क तर्फ हिडें . एउटा बस कमलामाई जान ठिक परेको रहेछ . त्यो पनि धेरै भिड भाड फेरी मेरो सिट पछाडि नै झुन्डिनु पर्ने . तर पनि ढुक़्क चाहि थिए . आज सालि भनाउदि थिईन . गाडी गुड्न लागेको थियो .

बिस्तारै झुन्डिए . त्यसै बेला पान पसले चिच्यायो . "ऊ तिम्रो भेनाजु जान लाग्नु भो ."

ओहो साली भनाउदी त अघि पान किन्न आई सकि छन् फेरि भेनाजु भेनाजु भन्दै पछि आईन . तर गाडी चाहि मन्द गतिमा speed बढाउदै थियो . मलाई चाहि चांडो कुदाए हुन्थ्यो जस्तो लाग्यो . तर हेर दुर्भाग्य तिनले दौडेर भेटि हाली . अनि झुन्डि हाली . मैले पनि दह्रो बसलाई पक़्डे . तर भोटेनिको अघि के लाग़्थ्यो र . झुन्डेर मलाई जिति हालिन .

हिजो भन्दा नराम्ररी पछारिए आज जिउ सह्रो दुख्यो . त्यसलाई गाली नगरी भएन भन्दै ऊठे

"ए भोटेनि के खोजेको..."

राजु जुरुक्क उठेर भन्यो "को भोटेनि..?"

झसङ्ग भए म त राजुको कोठामा पो एक्कसी आई पुगे छु .

राजुले mobile बाल्दै "भर्खर २ बजेको छ . यस्ले त सुत्न नि राम्रो संग दिदैन . नमोबुद्धतिरको भोटेनि देखिस कि क्याहो सपनामा . हिजो यसो रक्सि खाएर सुत भनेको मानिन .मैले खाएको तलाई पो लाग्यो कि क्या हो ?"

बल्ल पो होसमा आए म त हिजो martin chautary को हाईकिङ्ग program मा गएर राजु को मा नै पो बसेको . दिन भरको हिडाई होला सायाद अचम्मको सपना पो देख्न पुगेछु . blog मा नपस्कि राख्न सकिन त्यसैले राखेको धन्य martin Chautary र martin Chautary का साथीहरु

सपनामा भए पनि भेनाजु बन्न

मेरो एउटा UML को नेता साथीलाई खुल्ला पत्र

2010-05-02T20:58:00.000-07:00

प्रिय साथी,

फेसबुकमा तिम्रो निम्नस्तरको भित्तेलेखन देखेर मन थाम्न सकिन | अरुलाई तुच्छ गाली गरेर आफु माथि जान्छु भन्ने अज्ञानता त्यागिदेउ, बरु UML लाई सत्ताको राजनीति भन्दा बिकाशको राजनीति गर्न सिकाउनु पर्छ तिमीजस्तो युवाले |माओबादीलाई एकछिन अलग्गै राखेर सोच्दा, UML ले के गर्यो त ? खाली भाई-भतिजा नियुक्ति, चड्कन काण्ड, पासपोर्ट काण्ड, सिमाछेत्रमा लालाबाला सहित नेपालमै नेपालीलाई शरणार्थी बनाउने भारतीय ज्यादत्ति हुदा पनि मौन .....UML (सरकार) ले खोइ केहि बोलेको/गरेको ? बिचरा सुन्तली धामीको बलात्कार हुदा के हेरेर बसेको ? तिम्रो चेलीलाई पनि तेस्तै ज्यादती हुँदा के तिमी पनि त्यसरीनै चुप लगेर बस्न सक्छौ? कुनै दिन आफ्नो गाउँ आफै बनाउ जस्ता मुग्ध नारा दिने अनि गाउँ-गाउँ बाट उठ, आमा दिदी बहिनी हो....आदी आदी गीत सुनाएर हामीजस्ता युवालाई भुलायेथेउ, तर साथी अहिले आएर राजनीति भनेको झुटको खेति गर्दै 'सरकारी ढुकुटी कुम्लाई रहने' खेल हो भनेर भन्छौ भने त मेरो भन्नु केहि छैन | आशा छ, प्रतिउत्तरम़ा तिमीले "छिमेकीले कुकुर पिटेको देखेर आफुले श्रीमती कुटेको" भन्ने जस्तै गैरजिम्मेबार उत्तर दिने छैनौ | फेरी आशा छ, म बिदेशमा बसेर देशको बारेमा सोच्नु नौटंकी हो भन्छौ भने, सबै जस्तो पार्टीहरुको विदेशमा भातृ संगठन चाहिँ किन राखेको होला ? अथवा विदेश बस्ने नेपालीहरुलाई सोध, नेपालको बारेमा सोच्ने अधिकार उनीहरुको छ कि छैन भनेर | माओबादीले एस्तो गर्यो, काँग्रेस ले उस्तो गर्यो भनेर अरुलाई गाली गरेर उम्कने प्रयास पनि गर्ने छैनौ | अरु पार्टीहरुबाट त मैले आश गरेको छैन, तर मलाई मेरै बाउले घात गर्यो | मेरो आक्रोस हेर्दा म माओबादी लाग्नसक्छ, त्यो पटक्कै होइन | यो बोलि केवल ती युबाहरुको हो जो आफूले पुरानो समय बर्बाद गरेकोम़ा पछुताउ गरिरहेछन | मेरो कुरामा तिमीलाई चित्त दुख्ला, तर कुनैबेला म र तिमी एउटै छातामुनी काम गरेको नाताले भनेको हू | बाँकि तिम्रो बिबेक |

उही तिम्रो साथी,

-मुक्ति

हाम्रो देशका जन्तुहरु

2010-04-28T21:59:00.001-07:00

Prabin Bhandari

आको तिमी जङ्गल बाट उतै तिर फेरी जाउ,
मारी पिटी खानुभन्दा भ्याकुरैमा रमाउ!

जानेनौ तिमि ब्यबहार् गर्न मान्छे सित,
तेसैले, यहा ठाउ छैन तिमिलाई जङ्गल् तिरै धाउ!

मत देख्छु सधै लाग्छ जंगली जन्तु पनि कति प्रेमी ,
तर ,महापिचास रहेछौ तिमि जंगलतिरै बास बनाऊ!

हुन्छ भन्थे पहिले पहिले जंगली पनि घरपालुवा ,
के हुन्थ्यो तेसो अहिले पालुवाको सास खायेउ!

सुध्रिन्छ कि भनि जन्तु एती प्रेम गर्दा पनि ,
के हुन्थ्यो नि,मानब समाज इनलाई अब जंगल धपाउ!

आको तिमी जङ्गल बाट उतै तिर फेरी जाउ,
मारी पिटी खानु भन्दा भ्याकुरैमा रमाउ!!
प्रबिण भण्डारी

म सडक बाट ब्युझेको मान्छे

2010-04-28T21:58:00.001-07:00

Rajan Thapaliya

म सडक बाट ब्युझेको मान्छे
हजारौ ले कुल्चेर थुकेको मान्छे

दुख को चपेटामा पसिना को थोपा झारी रहे
म आगोमा मकै झै पिल्सियर बाचेको मान्छे

सौभाग्यको सपना संगाल्दै बाची रहे
म झिनो आशा बोकेर पनि हासेको मान्छे

हाँस्दा पनि एकान्त मा रुदा पनि एकान्तमा
म अमृत पिउने ओठ सामु लाजले झुकेको मान्छे

थाहा छैन जिउदो छु कि मरिसके यो संसारमा
दैब को पनि हेला सहदै माया ले चुकेको मान्छे

मेरी छोरी

2010-04-28T21:52:00.000-07:00

Subesh Ghimire

मेरो स्यानो जिन्दगीमा खुशीको,
छर्दै मीठो वासना पालुवाको-
सानी – सानी अप्सरा वर्लिएर,
सज्जा दिंदा जिन्दगी भो बिभोर ॥१॥

इन्द्रेणी झैं सप्त – रंगी खुसीको-
चढ्यो लाली आज मेरो धरामा,
नौला – नौला स्वप्न उद्घोष साथ-
झुल्क्यो मेरो जिन्दगीमा प्रभात ॥२॥

मोती जस्ता दन्तमाला उघारी-
हाँस्छे मीठो छन्दमा फुट्छ लोली
केस्रा – केस्रा ओठ ती लाल – लाल-
फर्फर्राई निस्कने प्यार साथ- ॥३॥

तोते – बोली ! साथमा सासको त्यो-
मीठो – मीठो वासना जिन्दगीको,
मेरो बासी जिन्दगी भो सुनौलो,
पाई ताजा प्रेमको कान्ति नौलो ॥४॥

रंगी – चंगी कल्पनामा बहँदै
मीठा – मीठा स्वप्नका नूर छर्दै-
पोती मेरो नीर आकास सारा-
चन्द्रिकाले । दूर नाचे सितारा ॥५॥

ठूला आँखा ज्योत्सनाको मुहान
वैसाली त्यो नित्य चुम्दा बिहान-
तोते बोली, ओठ खोली मुसुक्क-
‘बाबा !’ भन्दै छेउ बस्छे टुसुक्क ॥ ६॥

‘मामू !’ भन्दै खुर्र दौडेर जान्छे
लड्छे उठ्छे मन्द मुस्कान छाड्छे,
आमा बोक्दै काखमा चुप्प – चुप्प-
माया गर्छिन् छातिमा ली लुपुक्क ॥७॥

देखाउँदै रीस गाला फुलाई
घुर्काउँदा बाल – हठ् त्यो जताई-
लोला साना नाकका ती अमोल-
शोभा बन्छन्, रूप झन्-झन् कमाल ॥८॥

प्यारो उस्को आकु* लाई सिंगारी
साना – साना हातले त्यो मुसारी,
‘हाऽ ! हाऽ !’ भन्दा काखमा ली फुरुक्क-
फुल्छन् थुँगा ओठमा ती सुटुक्क ॥९॥

हेर्दा उस्को बाल लीला अपार
जाज्वल्य त्यो सौम्यगन्धी मुहार,
हृत्तन्त्रीका तार झंकृत हुन्छन्
ब्यथा सारा दूर भै दूर जान्छन् ॥१०॥

Nepali wins in global drawing

2010-01-18T03:38:00.000-08:00

“I want to be a teacher to ensure security for children. I want to educate children as it’ll help them march forward,” says the Nepali rural student who is among the 14 winners in a worldwide annual drawing competition organized by the World Food Programme (WFP) to highlight its school meal programs.

Jhuplal Sunwar, 11, a sixth-grade student at Shree Shanti Primary School of Suikot in Salyan, will receive his award from the WFP-Nepal Country Representative Richard Ragan amidst a function to be held in the capital today.

“These children are Nepal’s future. It’s important to invest in them,” Ragan said.

The young finalist arrived in the capital from Suikot on Wednesday with his parents and the principal of his school. Suikot is a two-day walk from Khalanga, the district headquarter of Salyan district in the mid-West Nepal. The nearest airport is Nepalgunj, a day’s ride from Khalanga on dusty road.

“Our youngest son has shown us heaven,” said Tiley Sunwar, the proud father, on landing in Kathmandu. The family is in the capital for the first time and plans to visit major temples and monuments during their short stay here.

“The wounds that I had on my soles while transporting tin roofs on my back with fellow villagers for two days for the school’s roof has healed today,” added Jhuplal’s father. “I don’t understand what Kanchha (Jhuplal) means by ‘I want to be a teacher’ but I hope for his best… he has shown us heaven today.”

Jhuplal is one of the 14 final winners selected from a shortlist of 120 drawings made by primary school children in 24 countries receiving WFP school meals. Following the competition’s theme, “The difference WFP school meals makes to my life”, Nepal submitted five drawings out of 30 received to the judges in Rome.

The school staffs preparing sweet haluwa and the children relishing a good meal are what Jhuplal has composed in his winner’s drawing. “The school serves us haluwa at 1 p.m. during our lunch recess,” Jhuplal said, referring to his personal experience that he put on sketch.

His winning drawing will be featured alongside other finalists in the WFP’s 2010 calendar, to be published later this year.

Commenting on her son’s achievement, Kali Sunwar said, “I’m really proud of my youngest son’s achievement. At home, he’s picking up his drawing skills. He sketches lotus flowers, birds, motors, and planes.”

The youngest of five sons of Kali and Tiley Sunwar, Jhuplal loves attending school and wants to be a teacher when he completes his education. His four elder brothers were all primary school dropouts and have left home to seek a life on their own. The eldest son is 30 years old while Jhuplal’s immediate sib is 21.

“Yes! They studied upto class one or two, but eventually it boils down to finances, you see. We’re poor people and don’t have enough to eat and there was no money for clothes and books,” said Jhuplal’s father.

“They have all deserted now and work as manual laborers,” added the 54-year-old who had hurt his right limb, working at a sugarcane mill in India. He, who was 15 then and seeking income opportunities during the off-farming season, lost his thumb in an industrial accident.

Jhuplal will be awarded US$100, and Ram Kumar Lamichhane, his school principal, with US$200, according to the WFP.

“I’ll invest the prize money on cattle since there’s no other option to reap profits. There’s a lack of opportunities for income generation,” Jhuplal’s father said. He further lamented that the family’s harvest of wheat, maize and millet feeds for only 60 days.

“Last year, the rains destroyed our crops,” Jhuplal’s mother added, “Our luck! It’s either drought or floods.”

In Suikot, 50 kgs of Moto Chamal (rough rice) currently costs Rs. 1,550, escalating the price of a kg of rice to a staggering Rs. 31 in this remote far western village. The Sunwar family has no other alternatives for income generation.

“We eat three meals a day, or not at all,” the parents said. “When we have money, we buy and stock rice, and when we don’t have money, we have to borrow, and then we have debts on our heads.” Jhuplal, unbothered by the conversation, looks up at the plane flying above his head.

The WFP-provided midday meal has become an incentive for those who struggle to put enough food on their plates, and send their children to school. Principal for the past 28 years, Lamichhane feels rewarded for his patience and time invested in educating the children in his once mud-roofed school infrastructure that leaked whenever it rained.

“Jhuplal is a good student. For the past five years, he’s been holding the second position in his class. And with the WFP award, he has further inspired me and strengthened my commitment to do more for these children,” he said.

“Since this is a WFP award, I’ve thought of using this prize money to build a kitchen in the school since we don’t have one,” this educator added. “It’s real trouble for us to prepare the haluwa in scorching heat or while it rains.”

The school meal program, according to the principal, was implemented at the school in 1998, the same year when the WFP implemented its program in Salyan district. Under its program, the WFP provides a free midday meal of fortified haluwa to 182 children of this government-run school established in 2038 BS (1981/82).

The fortified snack has some 13 essential vitamins and minerals that are critical for a child’s mental and physical development, states the WFP. The haluwa is a thick mixture of sugar and ghee with wheat, maize or soya.

Besides the midday meal, the WFP also undertakes a girl’s incentive program which provides two liters of fortified vegetable cooking oil for girls as take-home rations.

In its report, “The Cost of Coping”, the WFP states that the rate of chronic malnourishment in children under five years of age in Nepal is estimated at 48%, with an average rate of 60% in mountain areas, which is the worst level of malnourishment in Asia, and is comparable to the worst countries in Sub-Saharan Africa, including the Democratic Republic of Congo (44%), Sudan (48%), Uganda (45%), and Somalia (42%).

The WFP is the food aid organization of the United Nations which has been working in Nepal for the last 40 years. With the aim of addressing

high rates of malnutrition, WFP has been providing nutritious meals to schoolchildren to motivate them to attend classes as well as to fortify their health.

“The school meals program feeds the body and mind. Healthy bodies and minds enhance the learning capacity and performance of students, which have an ultimate impact on quality education, and help achieve education for all and the millennium development goals,” said Dr. Ram Swarup Sinha, Secretary at the Ministry of Education (MoE).

The WFP, together with the MoE, provides nutritious midday meals to 182,000 children everyday in more than 1,800 primary schools in 11 districts of Nepal.

फेसवुकमा हुने रमाइलोपन, संवेदनसिलता

2010-01-11T23:06:00.000-08:00

1) उहिले पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण गर्दा किर्तिपूरका जनताको नाक काटिएको थियो रे...आज उनैल एकीकरण गरेको अखण्ड नेपाललाई जातिय संघहरुमा प्लटिङ गर्न पाइदैन भन्नेहरुका नाक काटिन थालेका छन्...कतिपयले बाहुन क्षेत्रीलाई छप्काउने भन्दै माइकिङ गर्न थालेका छन्....के लोकतन्त्रमा संघीयताको विरोध गर्न पाइदैन ?
2) धन्न नेपालाँ जन्मन पाइएछ यार। थरी थरीका बन्द देख्न पाइयाछ। अब त झन् १७५ चराको आवाज निकाल्ने गौतम सापकोटाले एक महीना भित्र पनि सरकारले गिनिजबुकाँ नाम लेख्न सहयोग नगरे त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलमा चरा उडाको उडायै गरेर अनिस्चितकालीन बन्द गर्दिने रे। सर्कालाई नि क्या टेन्सन यार गिर्जाबाउको नाम नोबेल प्राइज दिलाउन काम... गर्ने के यी गौतमको नाम गिनिजाँ लेखाउन काम गर्ने....
3) कसैको
नाक काटेर देशलाइ जातिय सासन मा लैजान्छौ भनेर दिवा स्वप्न देख्ने
देसद्रोहि हो हामी देश बचाउन हिडेका योद्धा हौँ चाहे आफ्नो प्राणनै जाओस ।
तिमीहरु जस्तो कायर र भाडाका टट्टु हैनौ हामी । खुकुरी र पेस्तोल ले
तर्साउने मुर्खता नगर हामी मर्न तयार छौँ तर देश टुक्रन दिने छैनौ
4)आज मेरो फेशबुक वर्कमा मित्रहरुको १९ नोट थिए,जुन फरक-फरक सैलिका थिए,हरेकको रचनामा भिन्न-भिन्नै स्वाद भएकोले पढ्नुलाई अल्छि भने लागेन,बरु जति पढ्यो उतिनै पढौ पढौ लाग्ने खालका थिए,अब भने बल्ल हलुका भो,मित्रहरुको भित्ता भित्तामा खबर बुझ्न पुग्नेगरि फुर्सद मिल्यो,ल मित्रहरु म त काम सकाए यसो चौतारीमा बात मार्नुलाई आए,सम्पुर्ण मित्रमा अभिबादन !!

अफिसमा फेसवुक चलाउन नपाए जागिर नै नगर्ने

2010-01-09T19:17:00.000-08:00

फेसबुक प्रयोगले कामदारको कार्य क्षमता घटाउने तथ्य बाहिर आएको साता दिन नबित्दै अर्को अध्ययनले त्यसको उल्टो तथ्य बाहिर ल्याएको छ। अमेरिकामा गरिएको एक सर्वेक्षणअनुसार धेरै व्यक्ति फेसबुकजस्ता नेटवर्किङ साइट पूर्ण वा आंशिक रूपमा बन्द गर्ने कार्यालयमा काम गर्न चाहँदैनन्।

केही दिनअघिमात्रै भारतीय चेम्बर अफ कमर्सले गरेको सर्वेक्षणले कामको समय नेटवर्किङ साइट चलाउँदा कामदारको क्षमता घटेको तथ्य सार्वजनिक गरेको थियो। तर, त्यसको ठिकविपत न्युयोर्कको सर्वेक्षणले नयाँ पुस्ताका लागि नेटवर्किङ साइट जीवनकै हिस्सा बनिसकेको तथ्य सार्वजनिक गरेको छ।

युवापुस्ताले फेसबुक, ट्युटरजस्ता नेटवर्किङ साइटलाई स्वतन्त्रताको आधार मान्ने गरेको सर्वेक्षणले देखाएको छ। युवाहरू यस्ता साइटलाई सर्त मानेर मात्र कुनै पनि जागिरमा प्रवेश गर्ने बताउँछन्।

सर्वेक्षणमा सहभागी ५८ प्रतिशत युवाले कुनै कम्पनीबाट कामको ‘अफर' आए पहिले त्यस कम्पनीमा सोसल नेटवर्क चलाउन पाउने/नपाउने हेरेरमात्र निर्णय लिने बताएका छन्। कन्सल्टिङ फर्म डेलाइटले गरेको सर्वेक्षणअनुसार हरेक १० मा ९ युवा सोसल नेटवर्किङ साइट चलाउँछन्। सहभागीमध्ये ७० प्रतिशतले हरेक दिन एक घन्टाभन्दा बढी समय सोसल नेटवर्क चलाउने गरेको जानका दिएका छन्।

‘अब कम्पनीहरूले सोसल नेटवर्किङबारे छलफल चलाउन आवश्यक छ,' डेलाइट ग्लोबलका व्यवस्थापक आइनर डि आइजलले भने, ‘आधाभन्दा बढी युवाको सोसल नेटवर्किङमा धेरै लगाव छ। यसले भविष्यमा ठूलो अर्थ राख्छ।'

यो सर्वेक्षण त्यस्तो महत्वपूर्ण समयमा आएको छ, जतिखेर विश्वका धेरै मुलुकका कम्पनी आफ्नो कार्यालयमा फेसबुकको प्रयोग कटौती वा त्यसलाई सीमित पार्ने तयामा जुटेका छन्। फेसबुकमा अनावश्यक कुरा हेरेर कामदारको कार्यदक्षता घट्ने र गोप्य सूचना बाहिरिने त्रास रोजगारदातामा रहँदै आएको छ। यस्ता साइटले अनावश्यक विषयमा बहस चलाइरहेको भन्दै धेरै कम्पनी सफ्टवेयरमार्फत् यसलाई नियन्त्रणमा लिने तयामा छन्।
सेप्टेम्बरमा १२ देखि १७ वर्षका एक हजार युवा यो सर्वेक्षणमा समेटिएका थिए।
सहभागीमध्ये ८३ प्रतिशतले फेसबुकमा नकारात्मक काम नगरेको बताएका छन्। सहभागीमध्ये ५० प्रतिशतभन्दा बढीले उनीहरू यसबाट एकअर्काको सहयोगी बनिरहेको दाबी पेस गरेका छन्। सर्वेक्षणको रिपोर्टमा युवाहरूले नेटवर्किङ साइटमा स्ट्याटस, तस्बिर वा कुनै कमेन्ट लेख्दा आफ्नो हाकिम वा साथीका बारेमा केही नसोच्ने गरेको उल्लेख छ।
‘अबको पुस्ताले व्यक्तिगत कुरा र व्यावसायिक कुराबीच भिन्नता थाहा पाउनुपर्छ,' आइजलले भने, ‘यसको अनलाइन र अफलाइन असर बुझेर काम गर्‍यो भने ठूलो असर पार्दैन।'
नागरिक न्यूज

बन्दले पारेको प्रभावका वारेमा फेसवुकमा पोखिएको पिडा

2009-12-21T21:13:00.000-08:00

Pramila Devkota बन्दले हिड्न पाउनुभएन ? २५ पार्टीका झण्डा घरमा राख्नुस् । २५ पार्टीकै साधरणसदस्यता लिनुस् । अझ तराईतिर भए थप सबै समूहका सदस्यता लिनुस् । जसको बन्द हो उसको झण्डा आफ्नो सवारी साधनमा राख्नुस् । र निर्धक्क चलाउनुस् । प्रमाण मागे सदस्यको कार्ड देखाउनुस् । मेरो साथीले यस्तै गर्छिन रे !
Niraula Sumi कोही बोलेर पछुताउछन, म नबोलेर बछुताए......... खोल्नै पर्ने मन का कुरा नखोलेर पछुताए......... गर्नै पर्ने देस को निम्ती केही.......... गर्न नसकेर पछुताए,
Bidhya Sapkota कसैले लेखेछ 'बिद्या' हिट छे फेसबुकमा , म लेख्दै छु ' नेपाल बन्द' सुपरहिट छ मेरो देशमा .........जय मेरो देश नेपाल
Mahesh Sagar Khanal माओबादीलाइ के मात्र भन्नु? कति मात्र भन्नु
Nepali Sharma के भूल भयो प्रिया म संग बोल्दिनौ............................................!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

संचारको माध्यम बन्दैछ फेसवुक

2009-12-19T00:18:00.000-08:00

Ashok Parthiv Tamang अचेल तिमी साह्रै निश्ठुरी हुँदै रहेछौ तर मलाई पनि निश्ठुरी हुँन बाध्य नगराउ, ल ?
Mahesh Sagar Khanal संघियता धोका हो, षडयन्त्रको पोका हो, देश टुक्राउन खोज्ने बिदेशीका दलालहरु हो होसियार
Gita Bishwakarma धेरै दिनपछिको सवैलाई नमस्कार सायद सञ्चै हुनुहुन्छ
मलाई आज सचित सम्शेरको याद आयो, जतिबेला हामी क्याम्पस क्याम्पस मा मिनी
जनमत संग्रह गरेर गणतंत्र घोसना गर्दथेउ उनी रुन्थे, करौदथे, आज संघियता
को घोसना गर्दा पनि नब सामंता हरु तेहि भाकामा रोयेका, बिलाप गरेका,
तिग्रा ठोकेका छन............
Rajan Ghimire यो नेपाल खै के नेपाल
Thurs at 07:01 · Comment · LikeUnlike · View feedback (7)Hide feedback (7)
Bishnu Pathak
Bishnu Pathak
नेपाल खै के यो नेपाल
Thurs at 07:28 · Delete
Suku भार्इ
Suku भार्इ
khai k khai k
Thurs at 09:19 · Delete
Nepal Strategist
Nepal Strategist
Well, we have yet to reach the bottom of this "khai k khai k" syndrome. We have not reached there yet. get prepared for more troubles ahead. Indians will not leave us alone.
Thurs at 10:40 · Delete
Sambaraj Dhakal
Sambaraj Dhakal
राजनीति बिग्रिए धेरै थोक बिग्रिन्दो रहेछ । लेखपढ,मनस्थिती, सबै सबै बिग्रिदो रहेछ !
Thurs at 22:19 · Delete
Mahesh Sagar Khanal
Mahesh Sagar Khanal
hahahahhahahahaha
Yesterday at 00:19 · Delete
यम थापा
यम थापा
phataha neta haruko nepal .
Yesterday at 01:54 · Delete
Anil Bhakta Kharel
Anil Bhakta Kharel
khai nepal haina sathi naya nepal po ta. naya nepal bhaneko yestai ta ho ni. bhayeko kura bhatabunga parne.
Yesterday at 05:31 · Delete

फेसबुकमा हुने रमाईला पोष्टहरु

2009-11-24T18:50:00.000-08:00

Laxman Sapkota हे भगवान ! यहि मंसिरमा विहे गर्ने भनेको खोजेजस्तो केटी पाइएन् …………………!,

Rajan Ghimire मिट मसला मलाई नचला रिस उठेको बेला, हालमा घाउ छ तलाईकुटने दाउ छ, एक चम्ची घिउ साइकलको टिउव मन पर्ने केटिलाई सिधै आइलभ यू,

Matrika Poudel भीसा लाग्ने हो भनें यो देशको ढुंगो माटो पनि विदेशतिर भाग्छन् किजस्तो लाग्न थाल्यो बा..........जुन देशको दूतावासमा गए पनि भीसाकै लागि भीड छ...,

दीपेन्द्र सन्तोष कोही त छ जसले मलाई उप प्रधानमन्त्री बनाइदियो ।
भोली प्रधानमन्त्री बनाइदिन्छ,समय समयमा बिरामी परिदिन्छ अनी बिदेशमा बन्दवस्तले घुमाइदिन्छ ।
मैले केही नगरेनी मलाई माथि पुराइदिने, मलाई यो उमेर सम्म चा चा, ना ना अनी गाडीमा गुडाइदिने ।
नेपाली राजनीतिको माउ छ , मेरो एउटा बाउ छ अ ... अ । ।

Mahesh Sagar Khanal बैश छ र त ठुली हुन्छ्यौ तिमी, मैले छोए बिटुली हुन्छ्यौ तिमी

भित्रदै छ फेसबुकमा विकृित

2009-11-23T21:09:00.000-08:00

आजभोलि प्राय गरेर फेसबुकमा अश्लिल र नराम्रो शब्द तस्विर राख्ने प्रवृत्ति बढदै गएको छ यसले आफ्नो साथिभाइसँग फेसबुकको माध्यमवाट गरिने सन्देश आदान प्रदानमा पनि असर गर्ने देखिन्छ फेसबुक साथि बनाउने र आफ्नो अभिव्यक्ति क्षमता या आफ्नो भनाई प्रस्तुत गर्ने र त्यसमा अरुको प्रतिकि्रया बुफ्ने ठाउ हो तर यसलाई उल्टो रुपमा लिइएको छ फेसबुकलाई साथि बनाउने भन्दा पनि नेगेटिभ दृष्टिले हेरिन थालिएको छ
यसको अन्तय गर्नु आजको आवश्यकता रहेको छ ।

फेसबुकमा झुल्दैछन नेपालीहरु

2009-11-23T20:44:00.000-08:00

फेसबुकमा नेपालीहरुको विभिन्न दृश्यहरु